Muzyczność utworu literackiego – jak piszą znawcy tematu – może istnieć na płaszczyźnie organizacji brzmieniowej tekstu oraz w jego warstwie treściowej. Ta druga sytuacja pojawia się wszędzie tam, gdzie autor o muzyce pisze, wskazuje na proces jej powstawania lub odbioru, odwołuje się do świata muzyki ukazując różnorodne sfery ludzkiej rzeczywistości. […]
Kozaryn, Dorota
6 wpisów
Ogląd związków frazeologicznych, definiowanych jako połączenia wyrazów, utrwalone w pamięci mówiących danym językiem i realizowane w tekstach w formie składników nieciągłych (Lewicki 1976: 109), w polszczyźnie historycznej jest utrudniony. Kwestię problematyczną stanowi ustalenie frazeologicznego charakteru występujących w polszczyźnie dawnej połączeń wyrazowych. Problem nie tkwi w tym, iż nie jesteśmy w […]
Niektóre z przysłów, definiowanych jako utrwalone społecznie teksty zwykle o charakterze metaforycznym (por. Lewicki, Pajdzińska 2001: 324) czy jako całostki utrwalone w języku (Taylor 2007: 654), zawierają elementy leksykalne nazywające zmysły człowieka i ich funkcjonowanie. Ogląd liczebności paremiów, umieszczonych w Nowej księdze przysłów i wyrażeń przysłowiowych polskich (w dalszej części […]
Lektura Wizerunku własnego żywota człowieka poczciwego Mikołaja Reja pozwala na stwierdzenie, że opis poznawania i odbierania rzeczywistości za pomocą słuchu nie był ulubionym tematem Nagłowiczanina. Świadczy o tym pojawiająca się w omawianym tekście zaledwie 15-elementowa grupa leksemów dotyczących pola percepcji słuchowej. Jako zapowiedź opisu przebiegu procesu słuchania występuje w Wizerunku […]
Sposób opisu percepcji wzrokowej przez Mikołaja Reja w Wizerunku własnym żywota człowieka poczciwego potwierdza trafność dwu z wielu sądów zawartych w literaturze przedmiotu dotyczących utworów Nagłowiczanina. Pierwszy z nich dotyczy związków twórczości Mikołaja z Okszy ze średniowieczem, drugi – potocyzacji języka jego dzieł (Dubisz 2007: 143-164; Skubalanka 1984: 54-61; Wilkoń […]
Zakłócenia percepcji wzrokowej opisywane przez Mikołaja Reja w Wizerunku własnym żywota człowieka poczciwego pozostają w bezpośrednim związku z jego sposobem ujmowania wzroku. Wywodzące się ze średniowiecznych poglądów utożsamienie widzenia i poznania skutkuje tym, że większość używanych przez Reja czasownikowych określeń niewidzenia odnosi się do umysłowego niezauważania, niezwracania uwagi, nieuświadamiania sobie […]