Emblemat jest słowem utworzonym od greckiego wyrazu émblēma oznaczającego „wstawkę” lub „wkładkę”. Początki gatunku łączą się ze słynnym dziełem Andrea Alciatusa Emblematum libellus z 1531 roku, które było zbiorem epigramatów o charakterze ekfrastycznym (opisy różnorodnych dzieł sztuki). Pierwszy wydawca dzieła Alciatusa zadecydował – wbrew zresztą intencji autora – o wydaniu […]
Neoplatonizm
Naszemu pragnieniu poznania świata od najdawniejszych czasów towarzyszyło zainteresowanie fenomenem marzeń onirycznych. Ogólna zgodność panowała jedynie w przekonaniu, że obrazy nocne musiały czemuś służyć, dalej cała kwestia mocno się komplikowała. Znaczenie, a co za tym idzie użyteczność snów uzależniano od istoty oneiroi, ich źródła pochodzenia oraz charakteru fantazji sennych. Na […]
Apostrofa, która otwiera fraszkę (II, 37) Do Snu Jana Kochanowskiego (Kochanowski 1998: 71; wszystkie kolejne cytaty za tym wyd.), wyraźnie akcentuje motyw braterstwa Hypnosa i Thanatosa. Adresatem epigramatu jest Sen, jeden z synów Nocy, bliźniaczy brat Śmierci. Wspólna tym bóstwom sfera, do której wkraczamy idąc śladem nadzmysłowego przewodnika, ściśle wiąże […]
Tren XIX albo Sen wieńczy cykl funeralny poświęcony Orszulce – córce Jana Kochanowskiego (Kochanowski 1972: 5-48; wszystkie kolejne cyt. za tym wyd.). Pobrzmiewają w nim echem wszystkie wcześniejsze motywy oniryczne (Tren II, w.1-6; VII, w.7; XI, w.13-14; XIII, w.5-8; XVI, w.5-8) a 158 ostatnich wersów stanowi podsumowujący akord w strukturze […]