Wizja to zjawisko szczególne, rozgrywające się na granicy tego, co rzeczywiste i tego, co ponadnaturalne. Angażuje zmysły, świadomość i emocje wizjonera, ujawniając to, co niedostępne w codziennej percepcji. W tradycji chrześcijańskiej najbardziej typowe czynniki wywołujące wizję to: sen, asceza, modlitwa, sakrament Eucharystii, lektura Pisma Świętego lub adoracja wizerunku. Nierzadko także […]
Mistycyzm
5 artykułów
W większości kultur przypisanie ciału jednej z dwóch płci jest punktem wyjścia dla percepcji własnej i cudzej cielesności. Tym samym przekonanie o binarnym nacechowaniu świata zmysłów i seksualności warunkuje mechanizmy poznawcze (Lizurej 2004: 509). Znajduje to odbicie w sztuce figuratywnej, która posługuje się zwykle obrazami ciała o jasno zdefiniowanej płci […]
Termin „zmysły duchowe” bądź „zmysły duchowne” pojawia się kilkakrotnie w staropolskiej literaturze religijnej i odsyła do nurtu tradycji teologii mistycznej, który zakorzeniał się w myśli Orygenesa i w swej genezie związany był z alegoryczno-psychologiczną interpretacją fragmentów Biblii opisujących poznanie religijne w kategoriach zmysłowych (np. 2 Kor 2, 15; Ef 1, […]
W Dziadach. Widowisku Guślarz wypowiada znamienne słowa, będące świadectwem epistemologicznych pretensji romantyków: „Kto marzeń tknięty chorobą, / Sam własnej sprawca katuszy, / Darmo chciał znaleźć przed sobą, / Co miał tylko w swojej duszy”. Zaskakujące odwrócenie tej deklaracji pojawia się w IV części Dziadów: Adam Mickiewicz : Dziady, cz. IV: […]
Maria Cieśla-Korytowska słusznie podkreśla we wprowadzeniu do antologii O romantycznym poznaniu: „Olśnienie, widzenie, jak je często skromnie nazywali romantycy, pojawia się w literaturze romantycznej tak często, że można powiedzieć, iż »wizja« stanowiła coś w rodzaju odrębnego gatunku romantycznego”. Badaczka jako przykłady tekstów-wizji wymienia przede wszystkim Widzenie Adama Mickiewicza oraz kolejne […]