Granica między opisywanymi w literaturze zjawiskami muzycznymi a innymi zjawiskami należącymi do szeroko pojętej sfery audialnej, na przykład audiosfery lasu czy przestrzeni zurbanizowanej, nie zawsze jest wyraźnie wytyczana, zarówno przez samych pisarzy, jak i przez badaczy audialności w literaturze. O ile tym pierwszym licentia poetica pozwala mówić o „śpiewie” wiatru […]
Tenczyńska, Anna
Terminologia muzyczna wykorzystywana jest w dwudziestowiecznym dyskursie teoretycznoliterackim i krytycznoliterackim, z jednej strony, w opisie sposobów funkcjonowania muzyki w literaturze, z drugiej –w charakterystyce różnych aspektów samego tekstu i języka literackiego, zwłaszcza zjawisk z poziomu prozodycznego i wersyfikacyjnego wiersza, a sporadycznie pojawia się też w kontekście innych zagadnień, na przykład […]
Na najbardziej podstawowym i ogólnym poziomie można powiedzieć, że wyobraźnia słuchowa czytelnika uaktywnia się przy pierwszym kontakcie z tekstem literackim rozumianym jako szczególny przypadek komunikacji językowej. Wskazuje na to przyjęty sposób charakteryzowania relacji między nadawcami, odbiorcami i bohaterami w komunikacji literackiej jako tymi, którzy mówią, do których się mówi, i […]
Trudno nie zgodzić się ze stwierdzeniem Jerzego Kwiatkowskiego, że jednym z wyróżników poezji Jarosława Iwaszkiewicza pozostaje sensualizm (Kwiatkowski 1975: 20). Chociaż zwykło się go traktować jako charakterystyczną cechę – wraz z implikowaną przez niego koncentracją na konkrecie – twórczości wszystkich skamandrytów (por. np. Kwiatkowski 2008: 58-59), to jednak, jak zauważa […]
Nadawanie walorów muzycznych zjawiskom natury czy cywilizacji jest zabiegiem, który można obserwować w licznych wierszach dwudziestowiecznych. „Umuzyczniane” w ten sposób elementy przyrody ożywionej, nieożywionej i zjawiska przyrody, a także elementy i zjawiska cywilizacji zyskują tym samym nowe, bogate jakości brzmieniowe. Poetyckie reprezentacje zjawisk akustycznych natury i cywilizacji, które opierają się […]
Tematyzowanie w poezji nowoczesnej sytuacji odbioru ludowej muzyki wokalnej najczęściej łączy się ze stylizacją wiersza albo jego części na wybraną, mniej lub bardziej utrwaloną w powszechnej świadomości, formę tej muzyki, jakiś jej aspekt czy też konkretną pieśń, nierzadko poprzez cytat fragmentu tej pieśni bądź jej parafrazę. W efekcie takiego odniesienia […]