Przestrzeń w muzeum tworzy system relacji rejestrowanych przez wzrok, organizuje punkty postoju i trasy poruszania się odbiorców. O jej nacechowaniu symbolicznym decydują granice budowli, a także podziały wnętrza ustalające pola wizualne. Przestrzeń w muzeach będących samodzielnymi obiektami jest szczegółowo zaplanowana i proponuje określone efekty wizualno-motoryczne, z kolei w miejscach takich […]
Popczyk, Maria
1. Anestetyka zapachu, bezwonność w założeniu charakteryzować powinna przestrzeń ekspozycyjną (niemal) każdego muzeum. Szczególnie istotna jest jednak dla muzeum sztuki, gdzie potęguje odczucie duchowego wymiaru ekspozycji, w muzeach przyrodniczych z kolei świadczy o badaniu naukowym (którego warunkiem jest często śmierć organizmu). Bezwonność wzmacnia sugestie pozaczasowości i niematerialności przestrzeni ekspozycyjnej, stoi […]
1. Wzrok to zmysł prymarny dla muzeum modernistycznego, w muzeum otwartym uzupełniony o doznania innych zmysłów oraz cielesne uczestnictwo odwiedzających. Jest zmysłem poznawczym, estetycznym, politycznym (nadzorującym) i ekonomicznym, umożliwia swobodne poruszanie się w zorganizowanej do oglądania przestrzeni. W środowisku muzeum istnieje wiele rodzajów aktywności wzrokowej, Jerzy Świecimski wymienia ogląd aktywny, […]
Sensualne środowisko muzeum modernistycznego jest całkowicie podporządkowane oku z racji epistemologicznej podstawy muzeum. Michel Foucault nazwie muzeum heterotopią, realnym miejscem wcielającym utopie mające postać konstrukcji teoretycznych (Foucault 1986: 22-28). Ekspozycja jest wypowiedzią naukową daną w zmysłowym przedstawieniu – wypowiedzią na temat przyrodoznawstwa, człowieczeństwa, narodu, sztuki. Autonomiczne środowisko muzealne (wydzielone ze […]
Motoryka jest w muzeum zinstytucjonalizowana tzn. zaplanowana i podporządkowana idei wystawy stanowiącej środowisko sensualne dla poruszającego się ciała. Sposoby poruszania się publiczności ewoluowały, w miarę jak muzeum nabywało nowych funkcji. W pierwszych muzeach dominował aspekt badań naukowych, zwiedzający oglądali eksponaty w grupach (Hudson 1975: 8-10). Przyjęcie przez muzeum roli instrumentu […]
Percepcja estetyczna jest w estetyce związana ze zmysłem smaku, władzą pozwalającą na doznanie przyjemności wyższego rzędu. Immanuel Kant oddziela smak wyłącznie zmysłowy od smaku refleksyjnego. Warunkiem zaistnienia tego drugiego jest bezinteresowność dająca upodobanie w tym, co piękne, wzniosłe, harmonijne. Nie każde zmysłowe doznanie jest estetyczne – jedynie to niezależne od […]
Światło stanowi warunek widzenia i widzialności wystawy, inicjuje aktywność intelektualną, emocjonalną i estetyczną, dokonuje podziałów przestrzeni ekspozycyjnej dostarczając efektów przestrzennych, umożliwiamotorykę. Z tych względów oświetlenie – techniczny parametr wystawy – jest bardzo staranie dobierane. W muzealnictwie natomiast stanowi przedmiot osobnych analiz {{ cite (’10599′) }}, gdyż jest nośnikiem znaczeń, kreuje […]
Sensualne środowisko muzeum otwartego jest polisensoryczne, wzrok jest tutaj powiązany z dźwiękiem, dotykiem, zapachem (w zależności od idei ekspozycji), zaś odbiorca staje się aktywnym uczestnikiem wystawy (częstokroć od niego zależy powoływanie do życia dzieł, a nawet części ekspozycji). Pojawienie się jakościowo innego środowiska ekspozycyjnego należy wiązać z nowym sposobem prezentacji […]
1. Dotyk to nieaktywna sfera doznań w muzeum modernistycznym,zakaz dotykania chroni eksponaty przed zniszczeniem, jednocześnie wzmacnia efekty optyczne oraz dzieli przestrzeń na obszar eksponatu i obszar odbiorcy. W protomuzealnych przestrzeniach gabinetów osobliwości dotykano obiektów: naturaliów, dzieł sztuki, artefaktów etnicznych. Była to przestrzeń gromadzenia różnorodnych jakości sensualnych uobecnianych dzięki konkretnym przedmiotom, […]
W muzeach o tradycyjnym typie ekspozycji np. telling story, dźwięk jedynie wzbogaca prezentację, ta natomiast zachowuje charakter optyczny i liniowo prowadzoną narrację. Tak dzieje się choćby w przypadku wystaw przyrodniczych, w których pejzaż dźwiękowy odpowiada ukazywanym treściom. Przykładowo dioramom w Muzeum Górnośląskim w Bytomiu przedstawiającym sceny z życia zwierząt towarzyszy […]