W architekturze i jej percepcji węch odgrywa istotną rolę, jest immanentnie w nią wpisany, ludzie bowiem „nie mogą uciec przed zapachem. Zapach […] jest bratem oddechu. […] wnika do ludzkiego wnętrza wraz z oddechem i ludzie nie mogą się przed nim obronić, jeżeli chcą żyć” (Süskind 2006: 157). Badania nad […]
Architektura
14 artykułów
Przestrzeń w muzeum tworzy system relacji rejestrowanych przez wzrok, organizuje punkty postoju i trasy poruszania się odbiorców. O jej nacechowaniu symbolicznym decydują granice budowli, a także podziały wnętrza ustalające pola wizualne. Przestrzeń w muzeach będących samodzielnymi obiektami jest szczegółowo zaplanowana i proponuje określone efekty wizualno-motoryczne, z kolei w miejscach takich […]
Miejsca mnemoniczne stanowią podstawowy, pierwszy i wraz z wyobrażeniaminiezbędny składnik klasycznej sztuki pamięci. Według legendy przekazanej przez Cycerona (De oratore 2, 86, 351-354) wynalazcą miejsc mnemonicznych był grecki poeta, Symonides z Keos. Inspiracją dla niego stało się tragiczne wydarzenie w czasie uczty u Skopasa, tesalskiego dostojnika (Yates 1977: 13-14). Podczas […]
Termin „wygodny” w odniesieniu do muzeum wiązać można z refleksją nad naturą tej instytucji, jaka jest domeną tzw. „nowej muzeologii” (Vergo 2005: 313-334; Szczerski 2005: 335-344). Podobne skojarzenia rodzi problematyka ciała w muzeum, zagadnienia łączące się z rozumieniem potrzeb publiczności, w tym jej możliwości percepcyjnych (Valéry 2005: 88). Jeżeli jednak […]
Wytwory sztuk plastycznych działają nie tylko na wyobraźnię, lecz także na zmysły odbiorcy, który w układzie barwnych plam, refleksach światła, splocie linii i bogactwie faktur odnajduje echo swych cielesnych doświadczeń. Sensualne pobudzenie w kontakcie z dziełem nie jest jednak tożsame z doznawaniem świata materialnego, bo w sztuce to, co widzialne […]
W napisanych w Polsce pomiędzy II poł. XVIII wieku a początkiem stulecia następnego traktatach o sztuce ogrodowej ruina jest jedną z najważniejszych ozdób architektonicznych, które kształtują wspaniałość projektowanej przestrzeni. Obecność motywu rozwalin w tego rodzaju wypowiedziach teoretycznych związana była przede wszystkim z dostrzeżeniem ich malowniczości oraz zdolności do pobudzania skojarzeń […]
Wśród obiektów architektonicznych umieszczanych na przełomie XVIII i XIX wieku w polskich ogrodach typu angielskiego szczególną popularnością cieszyła się ruina. Teoretycy i projektanci, kształtując czy przystosowując określony teren na potrzeby parku lub ogrodu, często podkreślali znaczenie znajdującej się tam budowli w stanie rozkładu, zniszczenia. W przypadku braku rozwaliny w przestrzeni, […]
Znamienna dla twórczości Gustawa Herlinga-Grudzińskiego jest skłonność do takiego operowania widzialnością, które pozwala za jej pomocą uzyskać dostęp do niewidzialnego (Bielska-Krawczyk 2004). W konsekwencji obcujemy w niej często z próbami zwizualizowania rzeczywistości Boskiej (Herling-Grudziński 2000; Bielska-Krawczyk 2003; Górny 2004), sakralnej Tajemnicy, która zdaje się wyłaniać z opisów, a one same […]
W kontekście sensualizmu nie można zapomnieć o – tak ważnych dla specyfiki twórczości Herlinga – fascynacjach autora Srebrnej Szkatułki, Białej nocy miłości oraz Madrygału żałobnego, jakimi są jego zainteresowaniadotyczące sztuki (Zieliński 1991: 223-225; Florczak 1994: IV; Kitowska-Łysiak 1994: 174; Furnal 1995: 64 i 87-88; Kudelska 1997: 162-171; Bielska-Krawczyk 2004: 251-386; […]
Architektura jest dyscypliną silnie podporządkowaną charakterystycznemu dla kultury zachodniej okulocentryzmowi. Wielu współczesnych twórców próbuje jednak przełamać ten paradygmat i skupić się na wieloaspektowej cielesności jako głównym problemie projektowanej przez siebie architektury. Jednym z polskich przykładów takich zainteresowań jest twórczość Jarosława Kozakiewicza (ur. 1961). Motyw ciała pojawiał się we wczesnych, rzeźbiarskich […]