Pozycja kobiety w społeczeństwie polskim 2. poł. XIX wieku uległa radykalnemu przewartościowaniu, co spowodowało, że wyraźnie rozgraniczyć można etapy ewolucji także i w ubiorze kobiecym. Zmiany te, choć zdecydowane, nie były jednak gwałtowne, w efekcie czego poszczególne postawy, jak i odpowiadające im stroje współistniały ze sobą przez całe półwiecze. Strój […]
sensualność
Rozwój mody jest bardzo ściśle związany z przemianami kulturowymi, ekonomicznymi i politycznymi; w strojach odbijają się przeobrażenia społeczne, ważne wydarzenia gospodarcze i przemysłowe, obyczajowość epoki (Dziekońska-Kozłowska 1964: 5). Druga połowa XIX wieku to czas silnych przemian, które wpłynęły na poziom życia Polaków, zmianę warunków życia i przekształcenie struktur społecznych. Decydujące […]
Przestrzeń prywatna nie jest obszarem naturalnie przynależnym człowiekowi, a rzeczywistością wypracowaną w toku biegu dziejów, uwarunkowaną historycznie, geograficznie i ekonomicznie, czego efektem jest niemożność stworzenia jednego, wspólnego schematu zachowań osób, przebywających w niej, ani opisu sfery prywatnej. (Vincent 2006: 17) Potrzeba wypracowania przestrzeni przynależnej jedynie grupie bliskich sobie osób, stojącej […]
Krytyka teatralna stanowi jedno z narzędzi polityki kulturalnej. To instytucja społeczna, która przygotowuje do odbioru dobra, jakim jest przedstawienie teatralne, kształci smak i gust artystyczny, kontroluje twórczość artystyczną i steruje życiem kulturalnym. Funkcjonowanie krytyki teatralnej w społeczeństwie nie ogranicza się jedynie do przekazywania informacji o spektaklu; posiada ona samoistną wartość […]
Kostium sceniczny (dramatyczny) w 2. połowie XIX wieku nie odgrywał tak istotnej roli jak komplementarne systemy znaczące w przedstawieniu teatralnym ani tak ważnej, jaką pełni obecnie (por. Pavice 2002: 259); jego integracja z charakterem sztuki oraz innymi elementami widowiska ciągle była kwestią umowną, gdyż nie zawsze ściśle stosowano się do […]
Termin „salon” w drugiej połowie XIX wieku odwoływał do dwóch znaczeń. Pierwsze z nich, podstawowe, dotyczyło jego aspektów architektonicznych i mówiło o wydzielonym pomieszczeniu w domu mieszczańskim (kamienicy czynszowej), dworze szlacheckim bądź pałacu arystokratycznym. To […] reprezentacyjne pomieszczenie przeznaczone do przyjmowania gości, odznaczające się bogatym wystrojem (…) także reprezentacyjny pokój […]
W wieku XIX doszło do wykrystalizowania się współczesnej formy programu, istniały jednak wówczas także inne formy druków ulotnych, które należy objąć tym mianem, choć ich kształt jest odmienny od obecnych. Joanna Lenczowska za program uznaje „publikacje oferowane widzom w teatrze, zawierające aktualny program przedstawienia i posiadające formę odmienną od afisza” […]
Cechą konstytutywną epistolografii teatralnej jest jej tematyka – teatr („Pamiętnik Teatralny” 1978: 3), oraz korespondenci – osoby zawodowo związane z teatrem. Anna Sobiecka, ograniczając zasięg zjawiska jedynie do tego typu listów aktorów, reżyserów, scenografów, dramaturgów, precyzuje badane zjawisko i wprowadza podział na korespondencję teatralną intymną, intelektualną, przyjacielską i zawodową (Sobiecka […]
Samo pojęcie albumu (łac. albus – biały) ma wiele znaczeń, określa starorzymską tablicę informacyjną, pamiętnik, szkicownik, książkę z reprodukcjami lub księgę służącą do przechowywania kolekcji pocztówek, znaczków, zdjęć, zbiór utworów muzycznych na nośniku medialnym. Zdecydowana ich większość ma o wiele starszą proweniencję niż album do przechowywania, łączy ich jednak funkcjonalność […]
Wiersze dla słuchu i wiersze dla oka: dwie nazwy, które Michaił Gasparow, semiotyk i wersolog rosyjski, wykorzystał dla określenia dwóch skrajnie przeciwstawnych tendencji w literaturze XX-wiecznej. W obu wypadkach pewne środki techniczne zostają wykorzystane do narzucenia odbiorcy ściśle określonego wariantu realizacyjnego wiersza. W wypadku „poezji słuchowej” jest to konkretny wariant […]