Pozycja kobiety w społeczeństwie polskim 2. poł. XIX wieku uległa radykalnemu przewartościowaniu, co spowodowało, że wyraźnie rozgraniczyć można etapy ewolucji także i w ubiorze kobiecym. Zmiany te, choć zdecydowane, nie były jednak gwałtowne, w efekcie czego poszczególne postawy, jak i odpowiadające im stroje współistniały ze sobą przez całe półwiecze. Strój […]
Strój
Rozwój mody jest bardzo ściśle związany z przemianami kulturowymi, ekonomicznymi i politycznymi; w strojach odbijają się przeobrażenia społeczne, ważne wydarzenia gospodarcze i przemysłowe, obyczajowość epoki (Dziekońska-Kozłowska 1964: 5). Druga połowa XIX wieku to czas silnych przemian, które wpłynęły na poziom życia Polaków, zmianę warunków życia i przekształcenie struktur społecznych. Decydujące […]
To, co w dobie staropolskiej pojmowane było jako kulturowo obce, a więc egzotyczne (od gr. eksōtikos – obcy), nie w pełni odpowiada zarówno dzisiejszemu zakresowi tego pojęcia, wysoce rozdrobnionemu i migotliwemu, jak i nostalgicznej, romantycznej wersji charakterystycznej dla wieku dziewiętnastego. Dzieje się tak, pomimo iż w każdym przypadku egzotyka jest […]
Pojęcie męskości jako zespołu określonych cech wiąże się z wyglądem. Wizerunek mężczyzny na przestrzeni XIX stulecia ulegał wielokrotnym zmianom, na co miały wpływ różnorodne czynniki: społeczne, kulturowe, polityczne. Wygląd uzależniony był od pozycji społecznej, wykształcenia, majętności, wykonywanego zawodu. Nie bez znaczenia były także czynniki zewnętrzne, takie jak moda, uniformizacja (pod […]
Mundur – uniform, ubiór wojskowy wykonany był ściśle według przepisu określającego kolor, krój i oznaki. Pojawił się w XVI wieku we Francji i Anglii. W Polsce po raz pierwszy w piechocie wybranieckiej za panowania Stefana Batorego. W wyglądzie munduru istniały dwie przeciwstawne sobie tendencje. Pierwsza, obecna i widoczna do połowy […]
W XIX wieku, na ziemiach polskich pod zaborami kultywowano różne rodzaje żałoby: państwowej, prywatnej i narodowej. Ta ostatnia była nieoficjalna i sprzeczna z zaleceniami władz zaborczych. Była demonstracją jedności narodu pozbawionego własnego państwa. Żałoba narodowa była spowodowana zarówno klęskami powstań narodowych jak i wyrazem sprzeciwu wobec polityki ugody części rodaków […]
XIX wiek na ziemiach polskich był swoistym „stuleciem munduru”. Większość wykonywanych w tym czasie profesji, które były wpisane w działanie administracyjne państwa miały własne, określone specjalnymi przepisami stroje. Na początku XIX wieku administracja państwowa miała własne mundury, który wskazywały w jakim resorcie pracuje osoba nosząca konkretny mundur. Mundury polskich urzędów […]
W 1797 r. gen. Jan Henryk Dąbrowski uzyskał zgodę rządu Lombardii na utworzenie polskich oddziałów wojskowych, które miały się rekrutować spośród jeńców austriackich, wśród których było wielu Polaków. Mundury legionów polskich we Włoszech, zgodnie ze wspomnianą umową, miały nawiązywać do wzorów polskich z elementami lombardzkimi (szlify w kolorach lombardzkich) i […]
Świętość – jako kategoria antropologiczna – otrzymała trwałą literacką wizualizację w starochrześcijańskim piśmiennictwie hagiograficznym, przede wszystkim w żywotach pustelników. Trzeba jednak pamiętać, że wzór osobowy pustelnika-ascety miał wyraźne inspiracje biblijne – także w zakresie jego zewnętrznych atrybutów; inspiracją były tu postaci proroka Eliasza (2 Krl 1, 8) oraz św. Jana […]