Wizja i widzenie Terminem „wizja” zwykło się określać nadnaturalne spostrzeżenia zmysłowe związane z intensywnym przeżyciem duchowym o podłożu religijnym. Są to zwykle doznania wzrokowe, którym mogą towarzyszyć bodźce dotykowe, smakowe i węchowe oraz wrażenia słuchowe. W wielu kulturach i wierzeniach wizje postrzegane są jako efekt boskiej interwencji. Jako takie, w […]
Hagiografia
7 artykułów
Żebracy należeli w wiekach średnich i czasach nowożytnych do grupy tzw. „ludzi luźnych” (zob. Grodziski 1961), w języku polskim nazywano ich włóczęgami, wagabundami, wałęsami, wagusami, wolnicami, wolicami. Tworzyli odrębną społeczność, zakładali specjalne korporacje, co ułatwiało pozyskiwanie jałmużny, posiadali również hermetyczny język gestów i tajną mowę (pierwsze wzmianki o języku używanym […]
Spośród trzech występujących w polszczyźnie terminów odnoszących się do zjawiska językowego transferu: tłumaczenia, przekładu i translacji dwa ostatnie wskazują na proces przenoszenia, przesuwania z miejsca na miejsce. Łacińskie translatio — będące tłumaczeniem greckiego metaphora i wywodzące się od nieregularnego czasownika transfero (transferre, transtuli, translatum), które dało początek nie tylko rodzimej […]
W Polsce najobszerniejszym i niewątpliwie najpełniejszym kompendium wiedzy o stroju, o zewnętrznych rekwizytach oraz o higienicznych praktykach świętych był – od czasu swej publikacji w 1579 roku aż do pierwszej ćwierci XX wieku – zbiór Żywotów Świętych Starego i Nowego Zakonu Piotra Skargi. Rozpisana na wszystkie dni roku liturgicznego kompilacja […]
Dziewictwo oraz celibat to pojęcia, które są ze sobą nierozerwalnie związane; obydwa dotyczą seksualnej powściągliwości mężczyzn oraz kobiet, oba też przeważnie łączą się ze stanem bezżeństwa. Warto pamiętać, że ortodoksyjna katolicka doktryna związana z całkowitą abstynencją płciową ma przedchrześcijańskie korzenie. W wielu pogańskich kultach do bezwzględnej czystości zobowiązane były zarówno […]
Ascetyka to fundamentalny dział teologii duchowości. Już w trzech pierwszych wiekach chrześcijaństwa otrzymała ona bardzo solidne podstawy praktyczne, natomiast od IV wieku była poddawana intensywnej refleksji teoretycznej oraz rozmaitym kodyfikacjom, które przyczyniły się do jej upowszechnienia i rozwoju. Za pierwszych ascetów, uosabiających wzorzec postawy pokutnej oraz życia cnotliwego, tradycja uważała […]
Świętość – jako kategoria antropologiczna – otrzymała trwałą literacką wizualizację w starochrześcijańskim piśmiennictwie hagiograficznym, przede wszystkim w żywotach pustelników. Trzeba jednak pamiętać, że wzór osobowy pustelnika-ascety miał wyraźne inspiracje biblijne – także w zakresie jego zewnętrznych atrybutów; inspiracją były tu postaci proroka Eliasza (2 Krl 1, 8) oraz św. Jana […]