Waga przyznana erotyce w powieści Prusa jest zupełnie wyjątkowa na tle epoki. Już Stanisław Brzozowski twierdził, że jedną z najmocniejszych stron talentu autora jest „psychologia erotyzmu”, gdyż „nie ma on żadnej fałszywej pruderii, a posiada jak gdyby nieomylność instynktu” (Brzozowski 1971: 92). Współcześnie Grażyna Borkowska zauważa, że „Lalka jest podszyta […]
Magnone, Lena
Erotyka, odgrywając ogromną rolę w całej twórczości Sienkiewicza, w jego powieściach współczesnych zostaje w specjalny sposób powiązana z nowoczesnymi dylematami moralnymi i wyzwaniami zmieniającego się na oczach pisarza świata społecznego. W Bez dogmatu po raz pierwszy zadaje Sienkiewicz pytanie o różne rodzaje miłości, zdecydowanie oddzielając fascynację erotyczną od zakochania czy […]
We wczesnej i nowelistycznej twórczości Bolesława Prusa ciało kobiece w jego materialnym wymiarze odgrywa ważną rolę kompozycyjną. W Antku ciało chorej Rozalki wprzęgnięte jest w argumentację dotyczącą zacofania polskiej wsi. Położone przez znachorkę na sosnowej desce i wsadzone nogami naprzód do pieca zostaje spalone żywcem pomimo tego, że dziewczyna „poczęła […]
Realiści skrupulatnie stosują się do ustaleń Johanna Kaspara Lavatera w zakresie odpowiedniości między wyglądem zewnętrznym a „naturą duchową”. Jak udowadnia Józef Bachórz: Józef Bachórz : Karta z dziejów zdrowego rozsądku: 97 czytelnicy Orzeszkowej, nawet Prusa […], a zwłaszcza Sienkiewicza, na ogół dobrze wiedzą, czego spodziewać się np. po pannie [Baśce […]
Opisy kobiecych bohaterek w powieściach historycznych Sienkiewicza to zwykle apoteozujące formuły o „piękności niewysłowionej” (Sienkiewicz 1970d: 124) czy „rozkosznych niewieścich ponętach i urokach” (Sienkiewicz 1970a: 110). Konsekwentnie stosowana przez Sienkiewicza stylizacja idealizująca, zgodna z tradycjami eposu, dotyczy przede wszystkim portretów inicjalnych, kreślonych z punktu widzenia oczarowanego niezwykłym spotkaniem bohatera (Ludorowski […]