W warunkach braku wolności politycznej ubiór, czy jego elementy są jednym z przejawów wyrażania oporu albo manifestacji niezależności poglądów. Guziki z wizerunkiem Kościuszki na mundurze studenckim w okresie Królestwa Kongresowego (1815-1830), czarna sukienka po powstaniu styczniowym (1864 r.), wyglansowane wysokie oficerki w latach okupacji niemieckiej, opornik w klapie marynarki w […]
historia
26 wpisów
W schyłkowej epoce XIX w. zjawisko emancypacji kobiet stawało się powoli faktem. Dążenie do rewizji dyskryminujących kobiety przepisów prawa cywilnego, walka o uzyskanie praw wyborczych, odnotowany wzrost liczby studentek z mniejszą lub większą intensywnością prowadziły do redefinicji roli kobiet w modernizujących się społeczeństwach Europy, w tym Polski. Jednocześnie procesy emancypacyjne […]
Pierwsze dwie dekady XX w. w kulturze upłynęły pod znakiem nasilających się sprzeczności. Stateczna pedagogika sąsiadowała z subwersyjną psychoanalizą, ultramontanizm z rewolucyjnym marksizmem, liberalizm z agresywnym nacjonalizmem. To, co działo się sferze idei nie pozostawało bez wpływu na życie codzienne. Dynamicznie zmieniała się estetyka, upodobania i gusty muzyczne. Nauka rościła […]
O ile bikiniarz w latach 50. symbolizował obszar niezależności od stalinowskiej stylistyki, o tyle wizerunek plastyczki, który narodził się później (po Październiku’56) był już dowodem porażki komunizmu w walce wytoczonej „burżuazyjnej” modzie. Słowem: bikiniarz symbolizował walkę z estetyką komunistyczną, plastyczka zaś pieczętowała jego klęskę. Oczywiście style noszenia się nie zawsze […]
Jak się wydaje, palenie tytoniu dość długo pozostawało w cieniu zażywania tabaki, choć naturalnie brak jest statystyk, które by to udowadniały. Istnieje też szereg świadectw wskazujących, że zwyczaj ten zadomowił się również wśród warstw wyższych. Entuzjastą palenia fajki (zwłaszcza poobiedniej) miał być np. Jan III Sobieski, który fajkę zdobytą w […]
Historia pierwszych trzech stuleci używania tytoniu w Polsce obfituje w szereg zagadek i wymaga dalszych badań. Nie przeprowadzono ich jak dotąd zapewne z powodu lekceważenia tego tematu, a które trudno sobie obecnie wyobrazić z powodu zdemonizowania tego zagadnienia zarówno w kulturze masowej, jak i w dyskursie naukowym. Początki używania tytoniu […]
Muzykowanie domowe było typowo dziewiętnastowiecznym fenomenem. Odtwarzanie muzyki wymagało odpowiednio przygotowanych wykonawców, instrumentów muzycznych, miejsca oraz słuchaczy. Przygotowanie do wykonywania muzyki mogła dać szkoła. Praktycznie nigdy nie brakowało nauki muzyki w szkołach początkowych na ziemiach polskich. W średniowieczu jej nauczanie – ale głównie śpiewu – prowadzone było w szkołach parafialnych, […]
Przez całe wieki źródłem sztucznego światła w domostwach było palenisko, na którym przygotowywano posiłki oraz przy którym się ogrzewano. Najczęściej jednak palenisko było jedno, położone w jednym miejscu, nieprzenośne. Dlatego drogą rozwoju oświetlenia domu było mnożenie źródeł światła i ich miniaturyzacja. Źródłem światła było – oprócz paleniska – łuczywo. Łuczywem […]
W 1815 r., po upadku Napoleona, Królestwo Polskie stało się państwem zależnym od Cesarstwa Rosyjskiego. Jego władcą stał car Rosji – Aleksander I, a oba państwa zostały złączone ze sobą unia personalną. Namiestnikiem Królestwa Polskiego został były generał napoleoński – Józef Zajączek, natomiast głównodowodzącym Wojskiem Polskim został brat cara – […]
W 1797 r. gen. Jan Henryk Dąbrowski uzyskał zgodę rządu Lombardii na utworzenie polskich oddziałów wojskowych, które miały się rekrutować spośród jeńców austriackich, wśród których było wielu Polaków. Mundury legionów polskich we Włoszech, zgodnie ze wspomnianą umową, miały nawiązywać do wzorów polskich z elementami lombardzkimi (szlify w kolorach lombardzkich) i […]