Pozycja czerwieni jest w spektrum barw szczególna. Czerwień jest barwą najmocniejszą i najjaskrawszą wśród kolorów chromatycznych, ma właściwości afektywne (powoduje przyspieszony puls, podwyższa ciśnienie, wyzwala energię itd.) i zawsze uchodziła za kolor życia, walki, czynu, siły, władzy i miłości. Z punktu widzenia łączenia kolorów, czerwony – wraz z żółtym i […]
wzrok
Barwa niebieska zajmuje wyjątkową pozycję w leksykonie barw, nie tylko ze względu na to, że jest ulubioną barwą Polaków. Jak na podstawową nazwę, występuje rzadko w związkach frazeologicznych, dzieli wiele funkcji z nazwą uważaną za niepodstawową, reprezentowaną przez leksemy błękit i błękitny. O barwie niebieskiej pisali m.in. Mirosława Ampel-Rudolf ( […]
Wzrok to bodaj najczęściej aktywizowany zmysł w twórczości Jana Kochanowskiego. Poeta odwołuje się do niego z reguły w kilku podstawowych kontekstach, co pozwala zrekonstruować zapatrywania twórcy na znaczenie oka w jego poetyckiej wizji człowieka. Kochanowski nader często przywoływał leksykę związaną z postrzeganiem, przedstawiając piękno i porządek widzialnego świata. Jest w […]
Przymiotnik brązowy kojarzy się z ziemią i pniami drzew, a także z jesienną przyrodą. Jak wykazują badania, dla użytkowników języka polskiego brąz jest najbardziej neutralną barwą. Barwą brązową zajmowali się m.in. Mirosława Ampel-Rudolf (Ampel-Rudolf 1994: 143-156), Krzysztof Drumiński (Drumiński 2003), Jarosław Niewiarowicz (Niewiarowicz 2003), Ryszard Tokarski (Tokarski 2004 [1995]: 140-143) […]
Pojęcie męskości jako zespołu określonych cech wiąże się z wyglądem. Wizerunek mężczyzny na przestrzeni XIX stulecia ulegał wielokrotnym zmianom, na co miały wpływ różnorodne czynniki: społeczne, kulturowe, polityczne. Wygląd uzależniony był od pozycji społecznej, wykształcenia, majętności, wykonywanego zawodu. Nie bez znaczenia były także czynniki zewnętrzne, takie jak moda, uniformizacja (pod […]
Mundur – uniform, ubiór wojskowy wykonany był ściśle według przepisu określającego kolor, krój i oznaki. Pojawił się w XVI wieku we Francji i Anglii. W Polsce po raz pierwszy w piechocie wybranieckiej za panowania Stefana Batorego. W wyglądzie munduru istniały dwie przeciwstawne sobie tendencje. Pierwsza, obecna i widoczna do połowy […]
W XIX wieku, na ziemiach polskich pod zaborami kultywowano różne rodzaje żałoby: państwowej, prywatnej i narodowej. Ta ostatnia była nieoficjalna i sprzeczna z zaleceniami władz zaborczych. Była demonstracją jedności narodu pozbawionego własnego państwa. Żałoba narodowa była spowodowana zarówno klęskami powstań narodowych jak i wyrazem sprzeciwu wobec polityki ugody części rodaków […]
XIX wiek na ziemiach polskich był swoistym „stuleciem munduru”. Większość wykonywanych w tym czasie profesji, które były wpisane w działanie administracyjne państwa miały własne, określone specjalnymi przepisami stroje. Na początku XIX wieku administracja państwowa miała własne mundury, który wskazywały w jakim resorcie pracuje osoba nosząca konkretny mundur. Mundury polskich urzędów […]
Iluzja wizualna polega na zniekształconej i nieadekwatnej interpretacji danych znajdujących się w polu postrzegania (Gregory 1971: 161-166). Występowanie takich zaburzeń percepcji wzrokowej jest przez literaturę pozytywizmu wyjaśniane za pomocą mechanizmów psychologicznych. W przeciwieństwie do halucynacji iluzje są tu uzależnione wyłącznie od stanów emocjonalnych bohaterów, które niemal zawsze mają charakter wyjątkowy, […]
Łzy / Płacz Łzy, podobnie jak reszta wydzielin ludzkiego ciała, należą do substancji mediacyjnych. Ich fizjologia sytuuje je na granicy ciała człowieka i tego, co do ciała nie należy, produkowane są wprawdzie przez organizm, ale nie stanowią jego integralnej części, znajdują się więc na pograniczu życia i śmierci (Paluch 1995: […]