Przymiotnik szary kojarzy się z myszami i innymi zwierzętami o szarym futrze oraz z deszczową pogodą, a także z codzienną monotonną egzystencją, nijakością, przeciętnością i nudą. Barwą szarą zajmowali się m.in. Mirosława Ampel-Rudolf ( (Ampel-Rudolf 1994: 122-130)), Joanna Bielska-Krawczyk ( (Bielska-Krawczyk 2011)), Ewa Komorowska ( (Komorowska 2010a: 83-115, 2010b)), Elżbieta […]
wzrok
Czy konceptualizujemy fiolet jako mieszankę czerwieni i błękitu czy też może odnosimy się do koloru kwiatów – fiołków i bzu? Fiolet kojarzy się nie tylko ze smutkiem, cierpieniem i chorobą, ale również z ruchem New Age. O barwie fioletowej pisali m.in. Mirosława Ampel-Rudolf (Ampel-Rudolf 1994: 137-143), Danuta Stanulewicz (Stanulewicz 2010a), […]
Przymiotnik pomarańczowy kojarzy się przede wszystkim z pomarańczą, co nikogo nie dziwi. Kolor pomarańczowy jest optymistyczny, chociaż nie należy do ulubionych. Jak wykazują badania, przymiotnik pomarańczowy jest jedną z psychologicznie najważniejszych nazw barw dla użytkowników języka polskiego ( (Stanulewicz 2008)). O barwie pomarańczowej pisali m.in. Danuta Stanulewicz ( (Stanulewicz 2008)), […]
Zasadniczą przesłanką francuskiego malarstwa impresjonistycznego była zmysłowa – wzrokowa – percepcja rzeczywistości i rejestracja na płótnie zmienności wrażeń optycznych odbieranych w trakcie subiektywnego, biernego oglądu. Sytuując impresjonizm w perspektywie zmysłocentrycznej, wśród przyjętych przez artystów (m.in. Claude Monet, Edgar Degas, Auguste Renoir) założeń, należy podkreślić znaczenie subiektywnej percepcji współczesnej rzeczywistości, wzrokowego […]
Inicjał (łac. initium – początek) to litera rozpoczynająca pierwsze zdanie tekstu (prozą lub wierszem) bądź jego wybranego fragmentu (części, rozdziału, akapitu, kolumny tekstu), różniąca się od pozostałego pisma wielkością (zajmuje kilka wierszy, występuje ponad tekst, wybiega na margines), krojem czcionki, kolorem i ozdobnością. Ostatnia cecha wiąże się z możliwością wprowadzenia […]
Miejsca mnemoniczne stanowią podstawowy, pierwszy i wraz z wyobrażeniaminiezbędny składnik klasycznej sztuki pamięci. Według legendy przekazanej przez Cycerona (De oratore 2, 86, 351-354) wynalazcą miejsc mnemonicznych był grecki poeta, Symonides z Keos. Inspiracją dla niego stało się tragiczne wydarzenie w czasie uczty u Skopasa, tesalskiego dostojnika (Yates 1977: 13-14). Podczas […]
Sztuka pamięci (ars memoriae, ars memorativa) początkowo nierozerwalnie była związana z retoryką. Retoryka zaś, sztuka wymowy zrodzona w Grecji, składała się z pięciu części: wynajdywanie treści (inventio), układ i kompozycji (dispositio), styl (elocutio), pamięć (memoria) oraz wygłoszenie (pronuntiatio). Jako część składowa sztuki wymowy memoria omawiana była w traktatach poświęconych retoryce. […]
Opusculum de arte memorativa Jana Szklarka to traktat mnemotechniczny napisany w roku 1503 i wydany drukiem rok później w oficynie Kaspra Hochfedera w Krakowie. Druk posiada dwa warianty (A i B), różniące się innym położeniem drzeworytowej ilustracji z wyobrażeniem kosy na k. a8r (Wójcik 2006: 97-98). Jest to pierwszy wydany […]
Spośród wszystkich zmysłowych rejestratorów świata Prus-publicysta zdecydowanie uprzywilejował wzrok. Patrzenie na rzeczywistość stało się w ten sposób u pisarza epistemologicznym fundamentem procesu twórczego. Ogromną rolę odegrało także w Prusowskich korespondencjach z podróży, gatunku, który autor szczególnie intensywnie uprawiał w latach siedemdziesiątych XIX wieku (wtedy to napisał m.in. kartki z podróży […]
Orzeszkowej patrzenie na świat (rzeczywistość zewnętrzną, naturalną) podlegało ewolucji. We wczesnych utworach pisarki przeważały utylitarne czy nawet instrumentalne ujęcia przestrzeni natury, którą bohaterowie pozytywni starali się racjonalnie opanować, a którą narrator percypował i opisywał w tonacji zobiektywizowanej lub konwencjonalnie melodramatycznej. Tak jest choćby w Ostatniej miłości (1868), powieści uchodzącej za […]