Według Arystotelesa ciała ziemskie, tzw. corpora mixta, są zbudowane z czterech podstawowych elementów, zwanych także żywiołami: ognia, wody, powietrza i ziemi. Pierwiastki te nie występują w świecie ziemskim w czystej postaci. Filozof dokładnie scharakteryzował elementy w O powstawaniu i ginięciu, grupując je w zgodzie z nauką o tzw. czterech jakościach, […]
Ciało
Właściwy wykład fizjonomiki, a więc nauki o tym, co „składność członków człowieczych” wyraża, znajduje się w trzeciej, ostatniej części Gadek. Taki układ treści wydaje się ze wszech miar słuszny, gdyż czytelnik zostaje wtajemniczony w tajniki tej sztuki już odpowiednio przygotowany, dysponujący wiedzą o wszystkich zmysłach (są one opisane w części […]
1. Dotyk to nieaktywna sfera doznań w muzeum modernistycznym,zakaz dotykania chroni eksponaty przed zniszczeniem, jednocześnie wzmacnia efekty optyczne oraz dzieli przestrzeń na obszar eksponatu i obszar odbiorcy. W protomuzealnych przestrzeniach gabinetów osobliwości dotykano obiektów: naturaliów, dzieł sztuki, artefaktów etnicznych. Była to przestrzeń gromadzenia różnorodnych jakości sensualnych uobecnianych dzięki konkretnym przedmiotom, […]
Mieczysław Wallis (1895-1975), historyk sztuki, krytyk i estetyk, opracował oryginalną koncepcję przeżyć i wartości estetycznych, opartą na interdyscyplinarnym modelu badań estetycznych, wiążącym hermeneutykę z analizą semiotyczną oraz elementami bliskimi teorii archeologii wiedzy Michela Foucaulta (Pękala 2004: IX, XXVIII). Jego nowy program „estetyki otwartej”, pluralistycznej, świadomej „wiecznej prowizoryczności własnych ustaleń”, zmierzał […]
W celu uzyskania określonego efektu: wzmożonego odczuwania przestrzeni, zaskoczenia widza i wywołania u niego nowych odczuć, architektura i sztuka współczesna zaczęły wykorzystywać zmysł kinestetyczny, sięgając do działań formalnych mających specyfikę „wirusów”, które zakłócają „normalne” poczucie równowagi. „Wirusy”, przejęte przez sztukę i architekturę z praktyk temporalnej architektury rozrywkowej (gabinety lustrzane; groty […]
W literaturze podróżniczej XIX wieku spojrzenie na Innego, kogoś spoza europejskiej cywilizacji, skażone było paneuropejską megalomanią, przekonaniem o naturalnej, niejako koniecznej politycznej i biologicznej (czyli rasowej) dominacji białego człowieka. Spojrzenie to było wypadkową, mówiąc językiem Michela Foucault, dyskursu władzy i wiedzy (Foucault 2009: 190-220). Przewaga cywilizacyjna i militarna Europy nad […]