Dźwięk w literaturze, rozumiany jako element świata przedstawionego, pełni rozmaite funkcje. Jedna z nich związana jest z relacjami, jakie zachodzą między zjawiskiem percepcji słuchowej a przestrzenią w literaturze. Dwiema kategoriami, które w pierwszej kolejności należy wziąć pod uwagę, rozpatrując audialną charakterystykę literackich przestrzeni, są kategorie: podmiotu i przedmiotu percepcji słuchowej. […]
Kuncewiczowa Maria
6 wpisów
Cudzoziemka Marii Kuncewiczowej, powieść wydana po raz pierwszy w roku 1936, łatwo wpisuje się w rozmaite kwalifikacje, służąc jako modelowy przykład prozy realizmu psychologicznego, prozy psychoanalitycznej (Kwiatkowski 2002)oraz prozy kobiecej (Kraskowska 2007). Zwłaszcza ten ostatni kwantyfikator wydaje się wskazywać na intensywną obecność pierwiastka sensualnego w tekście powieści. Wprawdzie potoczne utożsamianie […]
![S. Themerson; „Wykład profesora Mmaa” [1958], ilustracje Franciszki Themerson, przedmowa Bertranda Russella, Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2003, s. 264.](https://sensualnosc.bn.org.pl/wp-content/uploads/2024/04/HejmejAndrzej_Notacja-muzyczna-w-li-teraturze-XX-wieku_zalacznik12a-320x350.jpeg)
Użycie notacji muzycznej w rozmaitych tekstach literackich XX wieku wiąże się, po pierwsze, ze specyficzną, nietypową dla literatury formą przedstawiania stanów emocjonalnych (w myśl dobrze zakorzenionego w zachodnioeuropejskiej kulturze przekonania, iż muzyka potrafi wyrazić to, co niewyrażalne słowami), po drugie – z konwencją ujawniania komplikacji genologiczno-kompozycyjnych, mechanizmu transpozycji intermedialnej. Inaczej […]
W literaturze spotyka się dwa odmienne rodzaje deskrypcji muzyki, mianowicie opis dzieła muzycznego oraz opis reakcji wykonawcy i słuchacza – opis percepcji par excellence (zasadniczo percepcji słuchowej, ale przybierającej też niekiedy postać percepcji polisensorycznej). Sensualność w jednym typie opisu odgrywa znikomą, marginalną rolę, w drugim zaś – przeciwnie – kluczową, […]
Muzyka komponowana, którą uznaje się powszechnie za język emocji, jak też audiosfera, dźwięki i szmery spotykane w naturalnym środowisku, w realiach codzienności, stanowią we współczesnej kulturze audiowizualnej ważny impuls doznań sensualnych. Możliwości słuchania i przeżywania muzyki komponowanej są właściwie nieograniczone (kształtują się w zależności m.in. od struktury psychicznej słuchacza, kompetencji […]
Jak zauważa Dorota Korwin-Piotrowska, wizualizacja jest „odwiecznym dążeniem podróżopisarstwa” (Korwin-Piotrowska 2001: 161), stanowi potwierdzenie odbycia podróży, jest odpowiednikiem autorskiej naoczności. Badaczka wyróżnia dwa funkcjonujące od końca XVIII wieku typy relacji z podróży: bardziej naukowy, naocznościowy, zawierający szczegółowe opisy oraz „bardziej swobodny, skupiony na ulotnych wrażeniach, doznaniach sensualnych” (Korwin-Piotrowska 2001: 161). […]