Od najdawniejszych czasów w polu semantycznym czasownika baczyć dominowały treści mentalne, co potwierdza stosunek liczby cytatów z czasownikiem w tych znaczeniach do liczby poświadczeń w znaczeniu percepcyjnym, które odnosiło się do postrzegania za pomocą wzroku (‘widzieć, patrzyć, spoglądać’). W Słowniku staropolskim (dalej SStp ilustrują je cytaty „Matka jego to baczyła […]
Wzrok
Historia tańca, zjawiska angażującego wszystkie zmysły, sięga w Polsce tzw. czasów niepamiętnych – innymi słowy domyślamy się, że mieszkańcy ziem polskich tańczyli na długo przedtem, zanim ów zwyczaj opisano w źródłach, choćby dlatego, że mowa tu o zjawisku uniwersalnym, w tej czy innej formie obecnym we wszystkich znanych kulturach. Natomiast […]
Oświeceniowy sensualizm przyznaje zmysłowi wzroku istotną rolę w poznaniu rzeczywistości, chociaż niemal zawsze uzupełniany jest on przez inne zmysły. Sam wzrok i jego organ, czyli oko, fascynowały myślicieli i pisarzy oświecenia, prowadząc do formułowania problemu ich efektywności jako narzędzia poznania prawdy. Świadczy o tym zainteresowanie przypadkami osób niewidomych od urodzenia, […]
Historię wzroku, w kontekście badań antropologicznych nad kulturą biblijną i grecką, interpretował znany literaturoznawca kanadyjski Northrop Frye pisząc m.in.: Northrop Frye : Wielki Kod. Biblia i literatura: 130-131 Oko było zaspokojone przed początkiem historii, w ogrodzie Eden, w którym Bóg uczynił „wszelkie drzewo wdzięczne na wejrzenie” (Rdz 2, 9), będzie […]
Anestetyka to termin przyjęty przez Wolfganga Welscha na określenie stanu bezczucia (zamrożenia doznań, znieczulenia) towarzyszącego wszelkiej percepcji estetycznej. Welsch pisze: „[…] widzimy dlatego, że jesteśmy ślepi na większość rzeczy; coś uwidocznić oznacza zarazem uniewidocznić coś innego. […] w samo postrzeganie wpisany jest pewien rodzaj anestetyki.” (Welsch 1997: 521). Nierozdzielny związek […]
Sensualne środowisko muzeum jest artefaktem kulturowym, utworzonym przez powiązanie architektury, ekspozycji i eksponatów – odpowiednio dobranych i zorganizowanych parametrów pobudzania i znieczulania sensorycznego. Buduje przestrzeń fizyczną, psychologiczną i społeczną, tworząc sytuację wymuszającą bierność motoryczną bądź przeciwnie – aktywizującą cielesność zwiedzających. W ten sposób następuje stymulacja określonych procesów poznawczych i/lub emocjonalnych, […]