Technopaegina

Odmiana wiersza zaliczana do poezji wizualnej. Nazwa pochodzi od greckich wyrazów techne (rzemiosło, sztuka)i paegnion (gra, zabawa). Początki tej formy wierszowej, na co wskazuje Piotr Rypson (Rypson 2002: 12), sięgają 300 roku p. n. e. i wiązane są z Simiasem Rhodiusem (Simiaszem z Rodos), Teokrytem z Syrakuz oraz Dosiadasem z Krety (ok. 100 p. n. e.), którzy w wielu źródłach uznawani są za mistrzów tej formy. Nazwę tę ukuł Decymus Magnus Auzoniusz, który określił za jej pomocą zbiór swoich utworów. Technopaegina nie tylko układały się w obraz imitujący przedmiot, ale też wymagały od czytelnika szczególnego sposobu lektury – był on zmuszony czytać pierwszy wers i ostatni, potem drugi i przedostatni, itd., wówczas dopiero tekst układał się w całość (przykładami może być Jajko lub Topór Simiasza). Jak w każdym przypadku poezji wizualnej lektura nie mogła się ograniczać wyłącznie do deszyfrowania znaczeń słownych, ponieważ jej kształt zależał również od percepcji obrazu – słowo i obraz wchodziły więc w relację koegzystencji, a rytm tekstu zależał również od rytmu obrazu. Technopaegina opierają się na trzech zasadach kompozycyjnych: kształt ikoniczny wiersza, wypowiedź językowa, układ graficzny tekstu, tj., nadanie mu odpowiedniej formy (Rypson 2002: 13). Były to utwory silnie skonwencjonalizowane, w które wpisana była zasada gry. Niektórzy badacze twierdzą, że tego typu wiersze umieszczano na różnorodnych przedmiotach, np. rzeźbach, tej koncepcji przeczy jednak Syringa Simiasza. Poniżej podajemy dwa przykłady technopaegina, pierwszy z nich zatytułowany Jajko jest autorstwa Simiasza, drugi zaś, zatytułowany Syringa i przedstawiający używaną przez pasterzy fletnię jest autorstwa Teokryta.

Jajko Siemasza z Rodos na portalu archive.org

Syringa Teokryta z Syrakuz na portalu archive.org

Artykuły powiązane