Znaczenie Przymiotniki sztywny, giętki i elastyczny należą do grupy nazw cech odbieranych dotykiem, a w jej obrębie do przymiotników oznaczających cechy, które ujawniają się w kontakcie z obiektem przy użyciu siły. Aby doszło do percepcji oznaczanych przez nie cech, konieczne jest wykonanie przez subiekta na danym obiekcie pewnych działań mających […]
dotyk
Znaczenie Przymiotniki twardy i miękki należą do nazw cech odbieranych dotykiem, przy czym percepcja cech oznaczanych przez oba przymiotniki wymaga od subiektu nie tylko dotknięcia obiektu, ale również próby zmiany kształtu tego obiektu za pomocą siły. Typowym działaniem pozwalającym ujawnić cechy oznaczane za pomocą przymiotników twardy i miękki jest nacisk. […]
Znaczenie Przymiotniki zimny, ciepły i gorący stanowiące centrum pola określeń wysokości temperatury obiektu należą do grupy nazw cech odbieranych dotykiem. Podobnie jak w przypadku innych cech percypowanych dotykiem odbiór temperatury przedmiotu następuje poprzez kontakt między nim a częścią ciała podmiotu doświadczającego. O ile jednak podstawowym „narzędziem” pozwalającym na percepcję szorstkości, […]
Znaczenie Przymiotniki szorstki i gładki należą do grupy nazw cech odbieranych dotykiem. Podobnie jak określenia wysokości temperatury i stopnia wilgotności obiektu oznaczają one cechy, do których odbioru wystarczy kontakt z danym obiektem bez użycia siły. We współczesnych opisach semantycznych istnieją dwa sposoby definiowania obu przymiotników. W pierwszym z nich, stosowanym […]
Znaczenie Przymiotniki ostry i tępy należą do nazw cech odbieranych dotykiem. Wprawdzie obiekty określane za pomocą tych leksemów mają także pewne charakterystyczne cechy percypowane wzrokiem (oddają to niektóre definicje słownikowe, por. „Ostre przedmioty mają bardzo cienkie krawędzie lub bardzo cienkie zakończenie […]” – ISJP), jednak aby dokonać oceny ostrości danego […]
Tak samo, jak współcześnie (por. Inny słownik języka polskiego, dalej ISJP) w wyrazie dotyk, w dobie staropolskiej w wyrazach dotknienie, dotknięcie i dotknięcie się współwystępowały treści oznaczające czynność i zmysł. Rzeczownik dewerbalny dotknienie (w Słowniku staropolskim, dalej SStp 1. dotknienie) poświadczono w staropolskich zabytkach w znaczeniach: 1.‘dotknięcie’ (5), 2. (o […]
W sensualnej twórczości Barbary Falender z lat 1970. mamy do czynienia z tak zwaną rzeźbą bezpośrednią angażującą zmysł dotyku. Seria Poduszek erotycznych (1973/74) artystki w pierwszej wersji wykonana została z epoksydu w cielistym kolorze, o biologicznej wprost strukturze. Powtórzone potem w białej carrarze (1976) i w brązie (1989), z założenia […]
W kulturze wywodzącej się z Arystotelesowskiej typologii zmysłów, gdzie wzrok jest zmysłem nadrzędnym podporządkowującym sobie wszystkie pozostałe, dotyk – postrzegany jako doświadczenie najbardziej elementarne, pierwsza forma zmysłów wiążąca człowieka ze światem zwierzęcym – umieszczony jest na końcu typologii. Według Arystotelesa, z punktu widzenia moralności i metafizyki dotyk jest zawsze „ […]
Wśród odzwierciedlonych w piśmiennictwie oświecenia wrażeń zmysłowych związanych z miastem jakość dotykowa nabiera szczególnego znaczenia. Wyobrażenia pisarzy, odwołujących się do doznań taktylnych, w szczególny sposób oddają „czysto fizyczną dostępność” (Szarecki 2008: 7) charakteryzującą miejskie życie. Utrwalona przez nich wizja sfery publicznej ukazuje sytuację jednostki ludzkiej, która ma świadomość własnej cielesności […]
Jednymi z ważniejszych przedmiotów kultu w chrześcijaństwie są obrazy powstałe (jak wierzono) za życia Chrystusa i ukazujące dzięki temu autentyczne oblicze Syna Bożego. Ich podstawowy cel – utrwalenie wyglądu – sytuuje je w szeroko rozumianej kategorii portretu. Jednak umieszczanie tych wizerunków w rozbudowanych relikwiarzach, skutkujące znacznym ograniczeniem dostępu wzrokowego, wskazuje, […]