Gesty dźwiękowe (gesty foniczne), które teoretycy narracji mówionej zaliczają do zjawisk mimiki artykulacyjnej, nie tylko apelują do zmysłu słuchu, ale także – narzucając skojarzenia z gestami mimicznymi – przekazują odpowiednie wrażenia wizualne, dotykowe i kinestetyczne. Znaczenie gestu dźwiękowego w odbiorze estetycznym polega na sugerowaniu bezpośredniości sprzężonych doświadczeń audialnych, wizualnych i […]
terminologia
16 wpisów
W roku 1964, kiedy Jean Starobinski po raz pierwszy dokonał wyboru spośród 99 notatników de Saussure’a na temat anagramów i ogłosił ich fragmenty w „Mercure de France” (Starobinski 1964: 243-262), w Cahiers Ferdinand de Saussure ukazały się listy do Antoine’a Meilleta – pierwszy z nich dotyczył anagramów i wkrótce został […]
Tworzenie onomatopei jest jednym z najbardziej bezpośrednich sposobów imitowania doświadczeń sensualnych w języku. Nie dotyczy wyłącznie odwzorowywania zjawisk akustycznych spoza systemu mowy, może być także językowym odtworzeniem innych doświadczeń zmysłowych (wzrokowych, taktylnych, smakowych, związanych z motoryką). Najczęściej, poza słuchowymi, odwzorowaniu podlegają wrażenia związane z ruchem. Do onomatopei zaliczyć można także […]
Badania nad funkcjonowaniem dźwięku w literaturze potrzebują dyskursu jak najpełniej oddającego specyfikę przedmiotu analiz, jakim w tym przypadku są literackie reprezentacje wszelkiego rodzaju doświadczeń audialnych. Jednym z ważniejszych wyznaczników tego rodzaju dyskursu naukowego powinna być precyzyjna terminologia. Wiele terminów mających służyć opisowi literackich reprezentacji dźwięku jest bowiem silnie zakorzenionych w […]
Analizując zagadnienia muzyczno-literackie, nie można pozostać obojętnym wobec faktu, że „jak bumerang powraca (…) pytanie: czy istnieją ekfrazy muzyczne” (Roszak 2005: 60). Problem ten sygnalizuje i próbuje wstępnie rozwiązać Andrzej Hejmej: Hejmej 2001: 73 […] dlatego, że nie ma uniwersalnego sposobu literackiego na objęcie widzeniem dzieła muzycznego, że powstają wyłącznie […]
Jednym z ważniejszych terminów służących opisowi literackich reprezentacji zjawisk i doświadczeń słuchowych jest fonosfera. Źródeł tego audialnego terminu literaturoznawczego można doszukiwać się we wszelkich dotychczas zdefiniowanych sferach, w tym: biosferze, semiosferze wzorowanej na noosferze (Łotman 1984 i 2000), ale i mnożących się, przez co trudnych do chronologicznego poszeregowania: antroposferze, radiosferze, […]