Kinestezja artykulacyjna, czyli odczuwanie wzajemnego położenia i ruchów narządów mowy właściwych poszczególnym głoskom, jest przedmiotem zainteresowania teoretyków literatury przede wszystkim jako jedna z sensorycznych (somatycznych) modalności odbioru czytelniczego i somatyczny stymulator procesów twórczych. Nierzadko ujmowana jest także jako sensualna warstwa dzieła literackiego, a także ważny aspekt materialności (cielesności, organiczno-motorycznej charakterystyki) słowa […]
Gest
16 artykułów
Percepcja kinestetyczna stanowi ważny aspekt ucieleśnionej wiedzy kulturowej, a zarazem kulturowo warunkowany somatyczny modus uwagi w przestrzeni, którą określa cielesna obecność innych.Ucieleśnienie nie ogranicza się bowiem wyłącznie do czynności fizjologicznych i/ lub aktywności mózgowej, ale konstytuowane jest także przez powtarzalne wzorce czynności kinestetycznych i propriocepcyjnych. Zmysł kinestetyczny umożliwia rozpoznawanie ruchu […]
Pojawiające się w tytule hasła dwa łacińskie terminy wskazują na dwa dopełniające się aspekty oratorskiego wystąpienia: actio – odnosi się przede wszystkim do gestykulacji, a więc mowy ciała, a pronuntiatio – „podkreśla jego aspekt głosowy” (Schmitt 2006: 39). Grecja W retoryce greckiej mówcy przywiązywali ogromną wagę do wygłoszenia, a potwierdza […]
Wzrok w średniowiecznej hierarchii zmysłów W średniowiecznej kulturze Zachodu wzrok nadal dzierży pierwszeństwo, wśród innych zmysłów. Jacques Le Goff i Nicolas Truong piszą, iż w tej epoce to „jeden z najważniejszych zmysłów” (Le Goff, Truong 2006: 71, por. też 82). W interesującej nas epoce często badania nad postrzeganiem świata (optyka) […]
Szczególne miejsce w polskich podręcznikach retoryki powstających w wieku XVI i XVII zajmowały wzrok oraz słuch, były to bowiem jedyne zmysły nazywane, a także przywoływane wprost. W sposób najwyraźniejszy i najistotniejszy ujawniały się w ostatniej części korpusu retorycznego, pronuntiatio, na którą składały się właściwie dwa elementy: pronuntiatio (wygłoszenie) i actio […]
W dramacie młodopolskim poruszającym problematykę erotycznego pandemonium zmysłów, wyodrębnia się kwestia dotyku. Dowodzi tego upodobanie do scen, w których aktorami są dłonie i usta, ale też istotną rolę odgrywa taktylna aura wnętrz, w jakich toczą się historie miłosne. W przyciemnionych pokojach, w oknach, na podłogach i kanapach rozciągają się miękkie […]
Wzrok, słuch czy węch pozwalają zidentyfikować dany element otaczającej rzeczywistości (lub przynajmniej ustalić poszczególne jego właściwości) bez konieczności zmniejszania dystansu między podmiotem a przedmiotem poznania. Dotyk tymczasem wymaga od poznającego bezpośredniego kontaktu z nieznanym, każe zbliżyć się do niego na niebezpieczną odległość, a tym samym narazić się na konsekwencje takiego […]
Epistemologiczny wymiar dotyku przenika się z jego aspektem tożsamościowym i relacyjnym. Nie ma relacji bez poznania tego, co inne. Dotyk, pozwalając poczuć, uwiarygodnia nasze wstępne rozpoznania. Jest „zmysłem konkretnym”, dotyka się przecież „twardej rzeczywistości”, ale i zmysłem niewystarczającym, jeśli chodzi o bardziej całościowe poznanie. Dotyk zatrzymuje się przecież na progu. […]
Pokazywanie ciała w ruchu oraz charakteryzujących bohaterów gestów należy do podstawowych strategii pisarzy posługujących się poetyką realistyczną i naturalistyczną. Na uwagę zasługują więc przede wszystkim te przykłady aktywności postaci, które okazują się szczególnie znaczące dla podejmowanej w utworach problematyki. Zarejestrowane przez pisarzy gesty bohaterów służą najczęściej powiadamianiu o ówczesnej obyczajowości. […]
W translatologii i praktyce przekładowej zagadnienia ekspresji niewerbalnej rozumianej jako wielokanałowy, wielomodalnościowy proces emisji sygnałów nielingwistycznych (somatycznych) podlegający ograniczonej kontroli wolicjonalnej rozpatrywane są w dwu podstawowych przekrojach: kinezjetyki (mowy ciała) oraz parajęzyka (wokaliki). Kinezjetyka obejmuje zachowania oparte na ruchu ciała, ekspresję twarzy (mimika), zachowania wzrokowe (okulezja), postularno-gestowe (postawa ciała, położenie […]