1. Wzrok to zmysł prymarny dla muzeum modernistycznego, w muzeum otwartym uzupełniony o doznania innych zmysłów oraz cielesne uczestnictwo odwiedzających. Jest zmysłem poznawczym, estetycznym, politycznym (nadzorującym) i ekonomicznym, umożliwia swobodne poruszanie się w zorganizowanej do oglądania przestrzeni. W środowisku muzeum istnieje wiele rodzajów aktywności wzrokowej, Jerzy Świecimski wymienia ogląd aktywny, […]
Kontemplacja
Wrażenia wzrokowe w poezji Macieja Kazimierza Sarbiewskiego można rozpatrywać biorąc pod uwagę zarówno refleksję nad wzrokowym postrzeganiem rzeczywistości, nad działaniem zmysłu wzroku oraz nad funkcjami oka, jak i swego rodzaju „malowanie słowem” czyli świat kształtów, barw i świateł dostrzegalny w tej poezji. Osobne zagadnienie stanowi emblematyczność poezji Sarbiewskiego, nierozważana tu […]
Miron Białoszewski to poeta „ucha”, notujący zasłyszane strzępki rozmów, wsłuchujący się w odgłosy hałaśliwych sąsiadów i swoiste „szumy” miejskiego życia, wrażliwy na muzykę. Stale podkreślając w swojej twórczości rolę dźwięku, niosącego bodziec do twórczości, pisarz wysoką wartość nadawał też ciszy, zapewniającej skupienie konieczne do przemiany myśli w słowa. Nie omijał […]
Percepcja estetyczna jest w estetyce związana ze zmysłem smaku, władzą pozwalającą na doznanie przyjemności wyższego rzędu. Immanuel Kant oddziela smak wyłącznie zmysłowy od smaku refleksyjnego. Warunkiem zaistnienia tego drugiego jest bezinteresowność dająca upodobanie w tym, co piękne, wzniosłe, harmonijne. Nie każde zmysłowe doznanie jest estetyczne – jedynie to niezależne od […]
Termin „zmysły duchowe” bądź „zmysły duchowne” pojawia się kilkakrotnie w staropolskiej literaturze religijnej i odsyła do nurtu tradycji teologii mistycznej, który zakorzeniał się w myśli Orygenesa i w swej genezie związany był z alegoryczno-psychologiczną interpretacją fragmentów Biblii opisujących poznanie religijne w kategoriach zmysłowych (np. 2 Kor 2, 15; Ef 1, […]