Spośród wielu rzeczy, które romantycy odziedziczyli po oświeceniowych poprzednikach, jedną z najbardziej intrygujących wydaje się pasja podróżowania. Dość wspomnieć osiemnastowieczną tradycję Grand Tour, wyrosłą z niej powieść Laurence’a Sterne’a A Sentimental Journey Through France and Italy (1768), czy wreszcie znaczenie, jakie dla upowszechnienia malowniczych regionów Szwajcarii miało dzieło Williama Coxe’a […]
Krasiński Zygmunt
25 wpisów
Choć pisarzom romantycznym trudno odmówić wrażliwości na fizyczne piękno oczu, zwłaszcza ich kolor, to przyznać należy, że równie często opis oczu lub spojrzenia był im potrzebny do tego, by podkreślić brak zakorzenienia człowieka w świecie. To właśnie spojrzenie mogło być według nich sygnałem nieobecności postaci, jej związku z inną rzeczywistością […]
U progu romantyzmu wciąż funkcjonowały i w licznych kręgach cieszyły się uznaniem teorie wypracowane przez zwolenników klasycyzmu – dotyczy to również poglądów na naturę człowieka i mechnizmy działania jego zmysłów. Zgodnie z Traktatem o wrażeniach (1754) Etienne’a de Condillaca, człowiek postrzegany był jako rodzaj „posągu”, w którym budzą się różne, […]
W Dziadach. Widowisku Guślarz wypowiada znamienne słowa, będące świadectwem epistemologicznych pretensji romantyków: „Kto marzeń tknięty chorobą, / Sam własnej sprawca katuszy, / Darmo chciał znaleźć przed sobą, / Co miał tylko w swojej duszy”. Zaskakujące odwrócenie tej deklaracji pojawia się w IV części Dziadów: Adam Mickiewicz : Dziady, cz. IV: […]
Maria Cieśla-Korytowska słusznie podkreśla we wprowadzeniu do antologii O romantycznym poznaniu: „Olśnienie, widzenie, jak je często skromnie nazywali romantycy, pojawia się w literaturze romantycznej tak często, że można powiedzieć, iż »wizja« stanowiła coś w rodzaju odrębnego gatunku romantycznego”. Badaczka jako przykłady tekstów-wizji wymienia przede wszystkim Widzenie Adama Mickiewicza oraz kolejne […]