Onomatopeja właściwa to jeden z dwóch podstawowych rodzajów (obok onomatopei odmiennej) onomatopei. Wyrażenia takie pełnią pewną funkcję komunikacyjną i mogą być nośnikami pewnego znaczenia, ale nie wszystkie są wyrażeniami języka (nie są znakami językowymi). Semiotycznie są one przede wszystkim oznakami emocji, które cechuje sygnalizowanie przez nie stanów emocjonalnych mówiącego, wieloznaczność […]
Onomatopeja
Analizy poezji Peipera koncentrują się zazwyczaj na jego inwencji metaforycznej, tymczasem ważną i dotąd nieopisaną rolę odgrywają w tej twórczości także onomatopeje leksykalne. Funkcjonują one nie tylko w tekstach poetyckich głównego ideologa Awangardy Krakowskiej, ale również w jego wypowiedziach teoretycznych. Za każdym razem służą wzmocnieniu podstawowej myśli Peipera: że nowa […]
W wypowiedziach teoretycznoliterackich i krytycznoliterackich Przyboś zazwyczaj krytykuje nadużywanie rymów, z aprobatą odbierając wyłącznie współbrzmienia eksponujące czy generujące naddane sensy. Z entuzjazmem komentuje rymy Mickiewicza, które – w jego odczuciu – zawsze mają semantyczny charakter. Wbrew pozorom jest jednak zwolennikiem pięknego brzmienia poezji, a estetyka foniczna pozostaje istotnym kryterium rzemiosła […]
W poezji Tadeusza Peipera bywa głośno i hałaśliwie: w Oczach nad miastem słychać „huk i chichot” (Peiper 1979: 36), w Nocy zgładzonej rozbrzmiewa „hałas światła” (Peiper 1979: 51), w Kwadransie radości „dzień zagłusza brylant” (Peiper 1979: 70), wielokrotnie pojawiają się krzyki – gołąb „krzyknął światłem” (Peiper 1979: 64), „krzyki więzi […]
Tworzenie onomatopei jest jednym z najbardziej bezpośrednich sposobów imitowania doświadczeń sensualnych w języku. Nie dotyczy wyłącznie odwzorowywania zjawisk akustycznych spoza systemu mowy, może być także językowym odtworzeniem innych doświadczeń zmysłowych (wzrokowych, taktylnych, smakowych, związanych z motoryką). Najczęściej, poza słuchowymi, odwzorowaniu podlegają wrażenia związane z ruchem. Do onomatopei zaliczyć można także […]