Pozycja czerwieni jest w spektrum barw szczególna. Czerwień jest barwą najmocniejszą i najjaskrawszą wśród kolorów chromatycznych, ma właściwości afektywne (powoduje przyspieszony puls, podwyższa ciśnienie, wyzwala energię itd.) i zawsze uchodziła za kolor życia, walki, czynu, siły, władzy i miłości. Z punktu widzenia łączenia kolorów, czerwony – wraz z żółtym i […]
Symbolika barw
11 wpisów
Barwa niebieska zajmuje wyjątkową pozycję w leksykonie barw, nie tylko ze względu na to, że jest ulubioną barwą Polaków. Jak na podstawową nazwę, występuje rzadko w związkach frazeologicznych, dzieli wiele funkcji z nazwą uważaną za niepodstawową, reprezentowaną przez leksemy błękit i błękitny. O barwie niebieskiej pisali m.in. Mirosława Ampel-Rudolf ( […]
Przymiotnik brązowy kojarzy się z ziemią i pniami drzew, a także z jesienną przyrodą. Jak wykazują badania, dla użytkowników języka polskiego brąz jest najbardziej neutralną barwą. Barwą brązową zajmowali się m.in. Mirosława Ampel-Rudolf (Ampel-Rudolf 1994: 143-156), Krzysztof Drumiński (Drumiński 2003), Jarosław Niewiarowicz (Niewiarowicz 2003), Ryszard Tokarski (Tokarski 2004 [1995]: 140-143) […]
W XIX wieku, na ziemiach polskich pod zaborami kultywowano różne rodzaje żałoby: państwowej, prywatnej i narodowej. Ta ostatnia była nieoficjalna i sprzeczna z zaleceniami władz zaborczych. Była demonstracją jedności narodu pozbawionego własnego państwa. Żałoba narodowa była spowodowana zarówno klęskami powstań narodowych jak i wyrazem sprzeciwu wobec polityki ugody części rodaków […]
Róż jest barwą optymistyczną, kojarzoną z kwiatami. Jak konceptualizujemy przymiotnik różowy? Czy róż jest mieszanką czerwieni i bieli? Barwą różową zajmowali się m.in. Mirosława Ampel-Rudolf ( (Ampel-Rudolf 1994: 130-137)), Ewa Komorowska ( (Komorowska 2004, 2005)), Danuta Stanulewicz ( (Stanulewicz 2008)) i Ryszard Tokarski ( (Tokarski 2004: 135-136)). Podstawowa nazwa barwy […]
Przymiotnik zielony kojarzy się przede wszystkim z zielenią – trawą i liśćmi, z wiosenną przyrodą, a także ze spokojem, szczęściem i nadzieją. Zieleń, jak wykazują badania, jest również kolorem szczęśliwego trafu. Barwą zieloną w polszczyźnie i innych językach zajmowali się m.in. Mirosława Ampel-Rudolf ( (Ampel-Rudolf 1989, 1994: 106-117)), Inna Bjelajeva […]
Żółcień jest jedną z barw chromatycznych. Kojarzona jest optymistycznie ze słońcem i żółtymi kwiatami, ale także z fałszem, nierządem i chorobą. W cyklu ewolucyjnym Brenta Berlina i Paula Kaya ( (Berlin Kay 1969) )nazwa koloru żółtego pojawia się w leksykonie barw jako czwarta lub piąta. Barwą żółtą w polszczyźnie i […]
Czerń jest jedną z trzech barw achromatycznych. Kojarzona jest z nocą, ciemnością, węglem, a także ze złem i rozpaczą, nierzadko bywa kontrastowana z bielą. W cyklu ewolucyjnym Brenta Berlina i Paula Kaya ( (Berlin, Kay1969)) nazwa czerni – wraz z nazwą bieli – pojawia się w leksykonie barw jako pierwsza. […]
Przymiotnik szary kojarzy się z myszami i innymi zwierzętami o szarym futrze oraz z deszczową pogodą, a także z codzienną monotonną egzystencją, nijakością, przeciętnością i nudą. Barwą szarą zajmowali się m.in. Mirosława Ampel-Rudolf ( (Ampel-Rudolf 1994: 122-130)), Joanna Bielska-Krawczyk ( (Bielska-Krawczyk 2011)), Ewa Komorowska ( (Komorowska 2010a: 83-115, 2010b)), Elżbieta […]
Czy konceptualizujemy fiolet jako mieszankę czerwieni i błękitu czy też może odnosimy się do koloru kwiatów – fiołków i bzu? Fiolet kojarzy się nie tylko ze smutkiem, cierpieniem i chorobą, ale również z ruchem New Age. O barwie fioletowej pisali m.in. Mirosława Ampel-Rudolf (Ampel-Rudolf 1994: 137-143), Danuta Stanulewicz (Stanulewicz 2010a), […]