Wzrok w średniowiecznej hierarchii zmysłów W średniowiecznej kulturze Zachodu wzrok nadal dzierży pierwszeństwo, wśród innych zmysłów. Jacques Le Goff i Nicolas Truong piszą, iż w tej epoce to „jeden z najważniejszych zmysłów” (Le Goff, Truong 2006: 71, por. też 82). W interesującej nas epoce często badania nad postrzeganiem świata (optyka) […]
Symbolika kolorów
W XIX wieku, na ziemiach polskich pod zaborami kultywowano różne rodzaje żałoby: państwowej, prywatnej i narodowej. Ta ostatnia była nieoficjalna i sprzeczna z zaleceniami władz zaborczych. Była demonstracją jedności narodu pozbawionego własnego państwa. Żałoba narodowa była spowodowana zarówno klęskami powstań narodowych jak i wyrazem sprzeciwu wobec polityki ugody części rodaków […]
Żółcień jest jedną z barw chromatycznych. Kojarzona jest optymistycznie ze słońcem i żółtymi kwiatami, ale także z fałszem, nierządem i chorobą. W cyklu ewolucyjnym Brenta Berlina i Paula Kaya ( (Berlin Kay 1969) )nazwa koloru żółtego pojawia się w leksykonie barw jako czwarta lub piąta. Barwą żółtą w polszczyźnie i […]
Czerń jest jedną z trzech barw achromatycznych. Kojarzona jest z nocą, ciemnością, węglem, a także ze złem i rozpaczą, nierzadko bywa kontrastowana z bielą. W cyklu ewolucyjnym Brenta Berlina i Paula Kaya ( (Berlin, Kay1969)) nazwa czerni – wraz z nazwą bieli – pojawia się w leksykonie barw jako pierwsza. […]
Przymiotnik szary kojarzy się z myszami i innymi zwierzętami o szarym futrze oraz z deszczową pogodą, a także z codzienną monotonną egzystencją, nijakością, przeciętnością i nudą. Barwą szarą zajmowali się m.in. Mirosława Ampel-Rudolf ( (Ampel-Rudolf 1994: 122-130)), Joanna Bielska-Krawczyk ( (Bielska-Krawczyk 2011)), Ewa Komorowska ( (Komorowska 2010a: 83-115, 2010b)), Elżbieta […]
Czy konceptualizujemy fiolet jako mieszankę czerwieni i błękitu czy też może odnosimy się do koloru kwiatów – fiołków i bzu? Fiolet kojarzy się nie tylko ze smutkiem, cierpieniem i chorobą, ale również z ruchem New Age. O barwie fioletowej pisali m.in. Mirosława Ampel-Rudolf (Ampel-Rudolf 1994: 137-143), Danuta Stanulewicz (Stanulewicz 2010a), […]
Przymiotnik pomarańczowy kojarzy się przede wszystkim z pomarańczą, co nikogo nie dziwi. Kolor pomarańczowy jest optymistyczny, chociaż nie należy do ulubionych. Jak wykazują badania, przymiotnik pomarańczowy jest jedną z psychologicznie najważniejszych nazw barw dla użytkowników języka polskiego ( (Stanulewicz 2008)). O barwie pomarańczowej pisali m.in. Danuta Stanulewicz ( (Stanulewicz 2008)), […]
Biel jest jedną z trzech barw achromatycznych. Kojarzona jest ze śniegiem, czystością i niewinnością, często kontrastowana z czernią. W cyklu ewolucyjnym Brenta Berlina i Paula Kaya (1969) nazwy bieli i czerni pojawiają się w leksykonie barw jako pierwsze. Barwą białą w polszczyźnie i innych językach zajmowali się liczni badacze, np. […]
Wieś Reymonta naznaczona jest przede wszystkim barwami przyrody, w mniejszym stopniu kolorami chłopskich strojów, w najmniejszym – architektury. Wydaje się, że to w sposobie „malowania” natury – do oddania której pisarz używa szerokiej i wielobarwnej palety – zawiera się najpełniejsza manifestacja postaw Reymonta wobec koloru wyrażanego werbalnie. Kolorystykę tę należy […]