Literacki wizerunek gruźlicy ma swój awers i rewers: z jednej strony cechuje ją silna somatyzacja, z drugiej – za sprawą sugestywnych metafor o romantycznej proweniencji – postrzegana bywa jako choroba duszy. Transgresja ciała wypływa z kilku czynników. Po pierwsze przywykło się sądzić, że gruźlica dotyczy przede wszystkim płuc i właśnie […]
Roczne Archiwa: R
Bez większego ryzyka można powiedzieć, że trudno byłoby wskazać w dwudziestoleciu międzywojennym poetę, który nie przywołałby w swoich wierszach jakiegoś ptasiego głosu w najbardziej typowym dla tego motywu związku wyrazowym opartym na połączeniu rzeczownika, nazywającego określony gatunek ptaka, i czasownika, odnoszącego się do rodzaju i specyfiki jego głosu. Różnice dotyczą […]
W wieku XIX doszło do wykrystalizowania się współczesnej formy programu, istniały jednak wówczas także inne formy druków ulotnych, które należy objąć tym mianem, choć ich kształt jest odmienny od obecnych. Joanna Lenczowska za program uznaje „publikacje oferowane widzom w teatrze, zawierające aktualny program przedstawienia i posiadające formę odmienną od afisza” […]
Afisz jest najstarszą formą reklamy teatru, drukiem, dostarczającym podstawowych informacji dotyczących spektaklu. To: […] druk ulotny, jednostronny, zazwyczaj dużego formatu, wykonany ze składu drukarskiego, na papierze białym lub kolorowym, specjalnie na ten cel produkowanym, zwanym papierem afiszowym. Afisz przemawia do odbiorcy odpowiednio rozmieszczonym tekstem, a grafika odgrywa w nim rolę […]
W 2. połowie XIX wieku krytyka teatralna upowszechniała przekonanie, że najistotniejsze w widowisku teatralnym są dwa aspekty – tekst dramatyczny i aktor, co wiązało się ze sposobami jego percepcji – słuchem i wzrokiem, a zarazem wyznaczało cechy konstytutywne widowiska – audialność i wizualność (por. Malinowska 1994: 56) Pozostałe czynniki kształtujące […]
Cechą konstytutywną epistolografii teatralnej jest jej tematyka – teatr („Pamiętnik Teatralny” 1978: 3), oraz korespondenci – osoby zawodowo związane z teatrem. Anna Sobiecka, ograniczając zasięg zjawiska jedynie do tego typu listów aktorów, reżyserów, scenografów, dramaturgów, precyzuje badane zjawisko i wprowadza podział na korespondencję teatralną intymną, intelektualną, przyjacielską i zawodową (Sobiecka […]
Kategorie związane z widzeniem dominują w poezji Tetmajera niezależnie od tego, czy utwory te to poetyckie opisy krajobrazów, ekfrazy dzieł sztuki czy wiersze miłosne. Znaczenie wzroku w jego poezji dostrzegali już pierwsi czytelnicy, podobnie jak podkreślali niespotykaną wcześniej na taką skalę dominantę „zmysłowości”. Krytyk i historyk literatury Antoni Potocki akcentował […]
Kwiaty były tematem niezliczonych wierszy, cykli poetyckich i poematów młodopolskich, jednak wiersze o kwiatach z przełomu XIX i XX wieku nie zawsze są wierszami o ich zapachach. O wiele częściej przywoływane były wówczas skojarzenia związane z ich wyglądem, zwłaszcza barwą i kształtem, niż wrażenia węchowe. Wiele utworów poetyckich ukazuje kwiaty […]
Samo pojęcie albumu (łac. albus – biały) ma wiele znaczeń, określa starorzymską tablicę informacyjną, pamiętnik, szkicownik, książkę z reprodukcjami lub księgę służącą do przechowywania kolekcji pocztówek, znaczków, zdjęć, zbiór utworów muzycznych na nośniku medialnym. Zdecydowana ich większość ma o wiele starszą proweniencję niż album do przechowywania, łączy ich jednak funkcjonalność […]
W prozie Michała Choromańskiego mamy do czynienia z charakterystyczną konstrukcją postaci literackiej: bytuje ona w przestrzeni świata przedstawionego utworów nie tylko jako esse percipi, lecz przede wszystkim jako esse audiri i esse audientis. Choromańskibardzo często stosował narracyjne chwyty związane z reprezentacją percepcji wrażeń słuchowych. Wśród nich najważniejsze są: Antycypacja audialna […]