W podejmowanych u progu romantyzmu próbach definicji poematu opisowego (bądź w nieco szerszym ujęciu – poezji opisowej) nieodmiennie powraca kategoria wzroku lub malarskiego charakteru tekstu. Józef Franciszek Królikowski w Rysie poetyki podkreślał: Józef Franciszek Królikowski : Rys poetyki: 59 Przez poezję opisującą, albo jak inni mówią, poezję przyrodzenia, rozumie się […]
Roczne Archiwa: R
949 wpisów
Zakłócenia percepcji wzrokowej opisywane przez Mikołaja Reja w Wizerunku własnym żywota człowieka poczciwego pozostają w bezpośrednim związku z jego sposobem ujmowania wzroku. Wywodzące się ze średniowiecznych poglądów utożsamienie widzenia i poznania skutkuje tym, że większość używanych przez Reja czasownikowych określeń niewidzenia odnosi się do umysłowego niezauważania, niezwracania uwagi, nieuświadamiania sobie […]
Niestety, nie wiemy jakie wrażenie miasta średniowieczne robiły na mieszkańcach Polski piastowskiej. Ich wygląd i architektura długo zdeterminowane były względami głównie funkcjonalnymi. Jedynymi budowlami, przy których wznoszeniu względy estetyczne grały znaczącą rolę, były długo kościoły. Ufortyfikowane siedziby władzy – czyli grody – lokowane były w miejscach zdatnych do obrony (zakolach […]
W historii spożycia napojów alkoholowych w Polsce aż do ostatniej dekady XX w. można zauważyć zaledwie dwa-trzy zasadnicze punkty zwrotne. Rzecz jasna, owo „długie trwanie” należy postrzegać nie tylko jako efekt stałości gustów i tradycji, ale przede wszystkim ekonomiczno-technologicznych uwarunkowań, które aż do czasów rewolucji przemysłowo-urbanizacyjnej z drugiej połowy XIX […]
Apostrofa, która otwiera fraszkę (II, 37) Do Snu Jana Kochanowskiego (Kochanowski 1998: 71; wszystkie kolejne cytaty za tym wyd.), wyraźnie akcentuje motyw braterstwa Hypnosa i Thanatosa. Adresatem epigramatu jest Sen, jeden z synów Nocy, bliźniaczy brat Śmierci. Wspólna tym bóstwom sfera, do której wkraczamy idąc śladem nadzmysłowego przewodnika, ściśle wiąże […]
Anestetyka to termin przyjęty przez Wolfganga Welscha na określenie stanu bezczucia (zamrożenia doznań, znieczulenia) towarzyszącego wszelkiej percepcji estetycznej. Welsch pisze: „[…] widzimy dlatego, że jesteśmy ślepi na większość rzeczy; coś uwidocznić oznacza zarazem uniewidocznić coś innego. […] w samo postrzeganie wpisany jest pewien rodzaj anestetyki.” (Welsch 1997: 521). Nierozdzielny związek […]
1. Akustyczny stan muzeum modernistycznego uzyskiwany jest dzięki wykorzystaniu architektury izolującej od otoczenia zewnętrznego oraz poprzez samą organizację wnętrza. Cisza jest organizowana, sugerowana i doświadczana, współistnieje z innymi elementami tego środowiska, m.in. wymową monumentalnej architektury i pustą, statyczną przestrzenią ekspozycji. W przestrzeni miejskiej muzeum stanowiące oazę ciszy skupia praktyki obejmujące […]
Sensualne środowisko muzeum jest artefaktem kulturowym, utworzonym przez powiązanie architektury, ekspozycji i eksponatów – odpowiednio dobranych i zorganizowanych parametrów pobudzania i znieczulania sensorycznego. Buduje przestrzeń fizyczną, psychologiczną i społeczną, tworząc sytuację wymuszającą bierność motoryczną bądź przeciwnie – aktywizującą cielesność zwiedzających. W ten sposób następuje stymulacja określonych procesów poznawczych i/lub emocjonalnych, […]
Tren XIX albo Sen wieńczy cykl funeralny poświęcony Orszulce – córce Jana Kochanowskiego (Kochanowski 1972: 5-48; wszystkie kolejne cyt. za tym wyd.). Pobrzmiewają w nim echem wszystkie wcześniejsze motywy oniryczne (Tren II, w.1-6; VII, w.7; XI, w.13-14; XIII, w.5-8; XVI, w.5-8) a 158 ostatnich wersów stanowi podsumowujący akord w strukturze […]
W klasycznym systemie retorycznym i teoretycznoliterackim grecka kategoria enargeia jest jedną z podstawowych metod służących wizualizacji werbalnych przedstawień. Funkcja unaoczniania, traktowana w pismach teoretycznych jako konstytutywna własność kategorii, wyznacza jej określony kontekst w systemie teoretycznym. W retoryce enargeia przynależy do pokazowej odmiany stylu (genus demonstrativum), sytuowana jest wśród tzw. figur […]