Dualizm dzieła sztuki, które ujawnia się poprzez wygląd i tworzywo, wskazuje na udział walorów optycznych i haptycznych oraz wyobraźni i ciała w budowaniu relacji pomiędzy obrazem a widzem. Problem ten nabiera szczególnego znaczenia w przypadku średniowiecznych wizerunków funkcjonujących przed nastaniem‘epoki sztuki’, gdy widz był przede wszystkim wiernym, a obraz – […]
dotyk
„Choć chodzi, stoi, siedzi, dotyka człek wszędy” (Potocki 1987b: 337) – zauważa Potocki w jednej z swych fraszek i chyba oczywistości tej obserwacji należy przypisać raczej nikłe zainteresowanie w jego poetyckiej refleksji tym najpośledniejszym ze zmysłów. Poeta dzieli ze współczesnymi sobie przekonanie o najniższym miejscu „grubego” dotyku w zmysłowej hierarchii. […]
W literaturze drugiej połowy XIX w. kształtuje się nowy typ przestrzeni artystycznej i związany z nią nowy schemat fabularny: chodzi o przygodę, w której – przy silnym ograniczeniu ruchów fizycznych – aktywizowane są przede wszystkim zmysły i myśli podróżującego pociągiem bohatera. Fabularna rama jest prosta: rozpoczęcie podróży wyznaczane zostaje drastycznym […]
Działania zmierzające do uzyskiwania wrażeń dotykowych były jednym z nowych zagadnień artystycznego dyskursu w modernizmie. Zmysł dotyku, wyodrębniony już przez Arystotelesa, jednak w kulturze Zachodu przez wieki upośledzony pośród innych zmysłów, „odkryto” w wieku XX pod wpływem wczesnej psychoanalizy i wypracowanej przez nią „dotykowej” psychoterapii (która początkowo dopuszczała kontrolowany dotyk, […]
Dotykiem w utworach Witkacego rządzi leptofobia, czyli niechęć do dotyku. Z leptofobii wynika ambiwalencja wszelkich odczuć dotykowych, przedstawianych dosłownie i metaforycznie. Najwyższy wstręt wywołuje dotyk, w którym intensywnie odczuć można obcą, wywołującą wstręt cielesność i – przeciwnie – również najwyższą rozkosz sprawia intensywny dotyk obcego – innej jednostki i obcości […]
Zakres pola W opisach pól semantycznych percepcji zmysłowej wyróżnia się zazwyczaj trzy typy semantyczne predykatów: czasowniki oznaczające bierny odbiór bodźców zmysłowych przez subiekt (np. widzieć, słyszeć), czasowniki oznaczające percepcję czynną – celowe działania subiektu nakierowane na odbiór bodźców (np. patrzeć, słuchać) oraz czasowniki opisujące sytuację odbioru bodźca od strony postrzeganego […]
1. Dotyk to nieaktywna sfera doznań w muzeum modernistycznym,zakaz dotykania chroni eksponaty przed zniszczeniem, jednocześnie wzmacnia efekty optyczne oraz dzieli przestrzeń na obszar eksponatu i obszar odbiorcy. W protomuzealnych przestrzeniach gabinetów osobliwości dotykano obiektów: naturaliów, dzieł sztuki, artefaktów etnicznych. Była to przestrzeń gromadzenia różnorodnych jakości sensualnych uobecnianych dzięki konkretnym przedmiotom, […]
W erotykach Leopolda Staffa toczy się gra odsłaniania i zasłaniania, ciągły ruch tego, co dozwolone i tego, co zakazane i niezgodne z konwencjami obyczajowymi. Choć dominujący zmysł stanowi tu zazwyczaj wzrok, to jednak dotyk nabiera dużego znaczenia jako ten spośród zmysłów, który jest najsilniej nacechowany erotycznie. Dotyk zostaje poddany wielu […]
Znaczenie Przymiotniki mokry i suchy należą do grupy nazw cech odbieranych dotykiem. W definicjach znaczeń tych wyrazów zawartych we współczesnych słownikach języka polskiego pojawiają się spójniki (np. lub, ani), które sugerują istnienie dwóch znaczeń (odcieni znaczeniowych) opisywanych leksemów, por. definicje z ISJP: „Mokra rzecz lub osoba to taka, która pokryta jest […]
Przymiotniki śliski i lepki należą do nazw cech odbieranych dotykiem. W obrębie tej grupy semantycznej tworzą one podgrupę wyrażeń oznaczających zdolność do spowodowania jakiejś zmiany w relacji między obiektem charakteryzującym się daną cechą i drugim obiektem, z którym wchodzi on w kontakt. Znaczenie i łączliwość przymiotnika śliski Przymiotnik śliski jest […]