Znaczenie Przymiotniki sztywny, giętki i elastyczny należą do grupy nazw cech odbieranych dotykiem, a w jej obrębie do przymiotników oznaczających cechy, które ujawniają się w kontakcie z obiektem przy użyciu siły. Aby doszło do percepcji oznaczanych przez nie cech, konieczne jest wykonanie przez subiekta na danym obiekcie pewnych działań mających […]
język
Znaczenie Przymiotniki twardy i miękki należą do nazw cech odbieranych dotykiem, przy czym percepcja cech oznaczanych przez oba przymiotniki wymaga od subiektu nie tylko dotknięcia obiektu, ale również próby zmiany kształtu tego obiektu za pomocą siły. Typowym działaniem pozwalającym ujawnić cechy oznaczane za pomocą przymiotników twardy i miękki jest nacisk. […]
Znaczenie Przymiotniki zimny, ciepły i gorący stanowiące centrum pola określeń wysokości temperatury obiektu należą do grupy nazw cech odbieranych dotykiem. Podobnie jak w przypadku innych cech percypowanych dotykiem odbiór temperatury przedmiotu następuje poprzez kontakt między nim a częścią ciała podmiotu doświadczającego. O ile jednak podstawowym „narzędziem” pozwalającym na percepcję szorstkości, […]
Znaczenie Przymiotniki szorstki i gładki należą do grupy nazw cech odbieranych dotykiem. Podobnie jak określenia wysokości temperatury i stopnia wilgotności obiektu oznaczają one cechy, do których odbioru wystarczy kontakt z danym obiektem bez użycia siły. We współczesnych opisach semantycznych istnieją dwa sposoby definiowania obu przymiotników. W pierwszym z nich, stosowanym […]
Znaczenie Przymiotniki ostry i tępy należą do nazw cech odbieranych dotykiem. Wprawdzie obiekty określane za pomocą tych leksemów mają także pewne charakterystyczne cechy percypowane wzrokiem (oddają to niektóre definicje słownikowe, por. „Ostre przedmioty mają bardzo cienkie krawędzie lub bardzo cienkie zakończenie […]” – ISJP), jednak aby dokonać oceny ostrości danego […]
Na ogół uważa się, że kobiety lepiej rozróżniają barwy, a także znają i używają o wiele więcej określeń barw niż mężczyźni. Badania rzeczywiście to potwierdzają. Różnice dotyczą nie tylko rozmiaru leksykonu barw, ale także jego struktury (Stanulewicz 2010). Barwa a płeć – stan badań O znajomości barw i ich nazw […]
Nazwy barw mają swoje prototypowe odniesienia, którymi są obiekty naturalne (zob. Teodorowicz-Hellman 1998, Tokarski 2004, Waszakowa 2000, Wierzbicka 1996). Dla polskich prymarnych nazw barw Krystyna Waszakowa (Waszakowa 2000: 23-24) proponuje następujące prototypy: biały – śnieg i dzień, czarny – noc, czerwony – krew i ogień, zielony – żywe rośliny, żółty […]
W ostatnich latach w Polsce i w innych krajach zauważyć można rosnące zainteresowanie problematyką barw wśród naukowców reprezentujących różne dyscypliny. Publikowane prace dotyczące kolorów – naukowe, popularno-naukowe, paranaukowe i poradnikowe – można podzielić na następujące grupy (Stanulewicz i Pawłowski 2011: 302-303; por. Komorowska i Stanulewicz 2010: 7): (a) prace stricte […]
Na gruncie terminologii muzykologicznej muzyka jest definiowana zawsze w odwołaniu do dźwięku oraz sztuki, np.:‘sztuka, której tworzywem są dźwięki i której utwory w konkretyzacji (wykonaniu) przebiegają w czasie’ (Dąbkowski 1991: 21). Słowniki ogólne języka polskiego zwykle przejmują definicje muzykologiczne, mimo że możliwe jest tworzenie takiej definicji muzyki (oraz innych dziedzin […]
Mimo że formy hasłowe podstawowych czasowników percepcji słuchowej (słyszeć, usłyszeć, słychać, słuchać) są spokrewnione etymologicznie, to jednak we współczesnym języku polskim mają one zróżnicowanie właściwości fleksyjno-składniowe. Według SGJP słyszeć i usłyszeć są czasownikami właściwymi grupy koniugacyjnej VIId, słuchać czasownikiem właściwym grupy I, a słychać – czasownikiem niewłaściwym (nieodmiennym przez osobę). […]