Do najbardziej typowych elementów opisu odbioru muzyki wokalnej należy interpretacja sposobu wykonania danej kompozycji i opis wywołanych tym odbiorem przeżyć podmiotu, a najpopularniejszym jego przedmiotem w poezji nowoczesnej pozostają arie operowe. W odnoszących się do nich wierszach często rozbrzmiewa głos ich słynnych wykonawców, nierzadko odtwarzany z urządzeń mechanicznych, takich jak […]
poezja
86 wpisów
Wśród literackich, w tym poetyckich reprezentacji doświadczeń związanych z odbiorem muzyki można wyodrębnić dwa zasadnicze typy: pierwszy, będący opisem przeżyć muzycznych (estetycznych) podmiotu percepcji, drugi, odnoszący się do wywoływanych przez muzykę doznań pozamuzycznych, do których należą najczęściej wspomnienia podmiotu bądź symboliczne odniesienia do treści kulturowo przypisywanych danej formie muzycznej (np. […]
Bez większego ryzyka można powiedzieć, że trudno byłoby wskazać w dwudziestoleciu międzywojennym poetę, który nie przywołałby w swoich wierszach jakiegoś ptasiego głosu w najbardziej typowym dla tego motywu związku wyrazowym opartym na połączeniu rzeczownika, nazywającego określony gatunek ptaka, i czasownika, odnoszącego się do rodzaju i specyfiki jego głosu. Różnice dotyczą […]
Kategorie związane z widzeniem dominują w poezji Tetmajera niezależnie od tego, czy utwory te to poetyckie opisy krajobrazów, ekfrazy dzieł sztuki czy wiersze miłosne. Znaczenie wzroku w jego poezji dostrzegali już pierwsi czytelnicy, podobnie jak podkreślali niespotykaną wcześniej na taką skalę dominantę „zmysłowości”. Krytyk i historyk literatury Antoni Potocki akcentował […]
Kwiaty były tematem niezliczonych wierszy, cykli poetyckich i poematów młodopolskich, jednak wiersze o kwiatach z przełomu XIX i XX wieku nie zawsze są wierszami o ich zapachach. O wiele częściej przywoływane były wówczas skojarzenia związane z ich wyglądem, zwłaszcza barwą i kształtem, niż wrażenia węchowe. Wiele utworów poetyckich ukazuje kwiaty […]
Zainteresowania myślicieli przełomu XIX i XX wieku pamięcią skierowały także uwagę artystów na pamięć zmysłów i na zapisane – w ciele czy w umyśle? (co do tego, toczyła się dyskusja) – doznania sensualne z przeszłości. Dzieło Henri Bergsona Materia i pamięć (Matière et mémoire) traktujące, jak mówił podtytuł, o „stosunku […]
Jednym z ryzykownych, ale wyjątkowo ciekawych eksperymentów, jakie podjęte zostały w polskiej poezji tzw. nurtu lingwistycznego, jest próba ujęcia pewnego typu stanów psychosomatycznych, które są wynikiem kryzysu wiary podmiotu w kompensacyjną siłę znaku językowego, a w konsekwencji pogrążania się podmiotu w depresję czy melancholię. Julia Kristeva w książce poświęconej analizie […]
W świecie dwudziestowiecznej poezji polskiej idea postrzegania sensualnego jako tego sposobu percepcji świata, jaki najbliższy jest człowiekowi żyjącemu w zgodzie z przyrodą, człowiekowi wsi, „cyganowi”, człowiekowi-włóczędze, człowiekowi zakorzenionemu w naturze – wpisana została w pewnego rodzaju utopijne myślenie, dzięki któremu zyskała przede wszystkim znaczenie gwarancji życia pełniejszego i prawdziwszego. Uaktywnienie […]
Głębokie rozczarowanie do języka zastanego, nieufność wobec słowa podporządkowanego sztucznym konwencjom, odrywającego się od swego desygnatu, tracącego oryginalność, unikatowość, indywidualność i prawdziwość kierowało wielu polskich poetów wieku XX ku poszukiwaniom źródeł języka poza nim samym, a przynajmniej poza językiem poprawnym i oficjalnym. Próby odnalezienia zagubionego słowa prawdziwego, idealnego, absolutnego skłaniały […]
Twórczość Tadeusza Różewicza w najważniejszym, najbardziej dla tego poety podstawowym nurcie, podporządkowana jest odtwarzaniu i przeżywaniu na nowo doświadczeń traumatycznych czasu Zagłady. Utwory autora Niepokoju odczytywać można jako swego rodzaju zapis zaburzeń potraumatycznych. O tym, że generowane przez doświadczenie traumatyczne poczucie rozpadu czy śmierci świata, anihilacji wszelkich wartości, ogołocenia z […]