Ekfraza pojmowana jako technika szczegółowego i unaoczniającego opisu nie ma jednoznacznej, stałej definicji (Preston 2011: 115). W klasycznej teorii retorycznej wiąże się z przekonaniem o wizualizacyjnych możliwościach języka, natomiast w sensie genologicznym oznacza wyspecjalizowaną metodę deskrypcji dzieł plastycznych (Haffernan 2004: 1-8): wytworów sztuki malarskiej, rzeźbiarskiej lub architektonicznej (Gorzkowski 2001: 37), […]
Marino Giambattista
6 artykułów
Mianem marinizmu określa się nurt obecny w wielu literaturach europejskich wieku XVII i XVIII, polegający na naśladowaniu maniery twórczości włoskiego poety barokowego Giambattisty Marina (1569-1625), rozpoznawalny na poziomie poetyki, gustu, tematyki, zasobów inwencyjnych, gatunków i sytuacji lirycznych, motywów metaforycznych i obrazowych, konceptów, a wyrażający się również w przekładach, przeróbkach i […]
Marinizm polski jest fenomenem nieco późniejszym niż włoski. W rozwoju polskiej poezji odegrał on poważną rolę jako szkoła gatunków lirycznych i konceptu, a przede wszystkim jako literacka przestrzeń kształtowania się języka erotycznego, jego leksyki i metaforyki. Wczesnym świadectwem polskiej recepcji autora L’Adone jest pochlebna wzmianka o włoskim poecie w Characteres […]
Adon – polski anonimowy przekład poematu Giambattisty Marina L’Adone, powstały najprawdopodobniej w latach 1625-1647 (Marinelli, Mrowcewicz 1993: 31). Poemat L’Adone był najwybitniejszym dziełem Giambattisty Marina i summą jego poetyki. Powstał pod koniec ośmioletniego pobytu poety w Paryżu, gdzie też został po raz pierwszy wydany in folio w latach 1621-23 i […]
Topos pięciu stopni miłości (quinque lineae amoris, quinque gradus amoris, quinque partes amoris) obecny był w średniowiecznej i wczesnonowożytnej literaturze łacińskiej oraz wernakularnej, także staropolskiej. Jako schemat retoryczny charakteryzujący kolejne fazy rozwijania się miłości, począwszy od spojrzenia (visus) przez rozmowę (allocutio), dotyk (tactus), pocałunek (osculum) do aktu miłosnego (coitus), pozwalał […]
Z wieku XIV pochodzą najstarsze polskie świadectwa funkcjonowania starożytnego chrześcijańskiego symbolu pocałunku, traktowanego jako znak pokoju w staropolskiej liturgii mszalnej (kodyfikacja biskupa płockiego Jakuba z Korzkwi Syrokomli). Odnosił się do tego zwyczaju jeszcze Piotr Skarga SJ (1536-1612) w Kazaniu o siedmiu sakramentach (1600). Przekazywanie pocałunku pokoju odbywało się początkowo w […]