Zasygnalizowane w tytule hasła dwa podstawowe terminy: „odbicie” i „zwierciadło” mieszczą się w szeroko rozumianej problematyce wzroku. W malarskich alegorycznych przedstawieniach pięciu zmysłów lustro jest alegorią wzroku. Musimy pamiętać, że między „odbiciem” i „zwierciadłem” istnieje zarówno związek przyległości: każde zwierciadło odbija jakieś obrazy, jak i rozdzielność: nie wszystkie odbite obrazy […]
Mimesis
Jednym z najważniejszych pytań formułowanych przez historię sztuki pozostaje związek pomiędzy rzeczywistością a jej reprezentacją w dziele. Relacja świata przedstawionego do natury jest najczęstszym wyznacznikiem stylów, kierunków i szkół w sztukach plastycznych. Punktem wyjścia pozostaje tu realizm rozumiany jako „odtwarzanie rzeczywistości w sposób obiektywny, zgodny z bezpośrednią obserwacją natury” (Sieradzka […]
W wypowiedziach o sztuce tłumaczenia, zwłaszcza dawniejszych, nierzadkie jest szukanie analogii ze sztukami plastycznymi. Źródłem takich porównań stało się utrwalone w kulturze mimetyczne rozumienie natury przekładu jako naśladowania oryginału lub nawet „naśladowania z naśladowania” (obrazu rzeczywistości w oryginale). Seria tradycyjnych metafor, których wspólny mianownik stanowi koncept tłumacza jako kopisty („Tłumaczenie […]
Wzrokocentryzm oznacza uprzywilejowanie wzroku w stosunku do pozostałych zmysłów, wyrażające się także w ujmowaniu rzeczywistości i w wytworach kultury. Wielu badaczy uważa za wzrokocentryczną całą cywilizację zachodnią, często zresztą łączą ten fenomen z prymarną rolą wzroku w systemie percepcji ludzkiej: jak pisze Wolfgang Welsch, „nie można stworzyć kultury wbrew naturze” […]
Krytycznoliteracka tradycja pozytywistyczna była w Młodej Polsce, a zwłaszcza w pierwszym dziesięcioleciu epoki, nieustannym źródłem odniesień (por. Gaworska, Ihnatowicz, Klemm 1986: 181), krytycy młodopolscy korzystali z wypracowanych przez pozytywistów rozwiązań tak w sferze koncepcji teoretycznych, jak schematów argumentacyjnych. Jednym z głównych rysów pozytywizmu było jego nakierowanie na poznawczość, co przejawiało […]