Wzrok w średniowiecznej hierarchii zmysłów W średniowiecznej kulturze Zachodu wzrok nadal dzierży pierwszeństwo, wśród innych zmysłów. Jacques Le Goff i Nicolas Truong piszą, iż w tej epoce to „jeden z najważniejszych zmysłów” (Le Goff, Truong 2006: 71, por. też 82). W interesującej nas epoce często badania nad postrzeganiem świata (optyka) […]
Światło
16 wpisów
Kulturę rzymską, a szczególnie jej wzrokocentryczność, tworzyło dziedzictwo greckiej tradycji, co oznacza, iż wzrok jest tu zmysłem dominującym, a słuch, mimo że znajduje się tuż obok, jednak zajmuje miejsce drugie. Doskonale potwierdzają ten pogląd różne przysłowia i sentencje, dla przykładu przypomnijmy tę oto: „Homines amplius oculis quam auribus credunt – […]
Gęsty mrok o zmierzchu i głęboka czerń nocą charakteryzowała ulice miast w dobie średniowiecza i wczesnej nowożytności. Nowożytne miasta na ziemiach polskich były nieduże, a mieszczanie nie dominowali, stanowiąc niewiele ponad 20% całej ludności z XVI w., z drugiej strony sieć miasteczek była już dość gęsta (Bogucka, Samsonowicz 1986: 359). […]
Początkowo doświetlenie światłem naturalnym domów mieszkalnych wymagało tworzenia otworów w murach przepuszczających zimno lub gorąco, zaburzając jedną z najważniejszych funkcji budynku, jaką była izolacja od warunków termicznych na zewnątrz. Był to zawsze poważny problem techniczny dla budowniczych. W klimacie gorącym (południe Europy) otwór w murze nie był często niczym wypełniony, […]
Światło to jedno z głównych i najbardziej interesujących z punktu widzenia semantycznego wyrażeń języka naturalnego związanych z pojęciem‘widzenia’. Stanowi bazę dla bardziej złożonych wyrażeń określających i denotujących zjawiska świetlne (z wyrażeniami jasny i świecić na czele), które z kolei są podstawą dalszych semantycznych przesunięć metonimicznych i metaforycznych, ze szczególnym upodobaniem […]
Najbardziej podstawowym czasownikiem emisji światła w języku polskim jest świecić (się). Poza tym istnieje cała grupa czasowników semantycznie ze świecić (i światłem)powiązanych, takich jak błyszczeć, lśnić, połyskiwać, błyskać, iskrzyć, promieniować i innych, o których można powiedzieć, że odnoszą się do zjawisk mających cechę wspólną, a tą cechą wspólną jest właśnie […]
Wartościowana dodatnio, mająca znaczenie wręcz mistyczne cisza jest ważnym i stałym motywem całej poezji Tetmajera. W niezliczonych jego wierszach opisywane jest doznawanie ciszy jako przeżycie zmysłowe a zarazem doświadczenie duchowe. Najczęściej to góry, Ciche, mistyczne Tatry…, wołają w swoją głąb ludzką duszę: Kazimierz Tetmajer : Ciche, mistyczne Tatry: [brak strony] […]
Przymiotnik pomarańczowy kojarzy się przede wszystkim z pomarańczą, co nikogo nie dziwi. Kolor pomarańczowy jest optymistyczny, chociaż nie należy do ulubionych. Jak wykazują badania, przymiotnik pomarańczowy jest jedną z psychologicznie najważniejszych nazw barw dla użytkowników języka polskiego ( (Stanulewicz 2008)). O barwie pomarańczowej pisali m.in. Danuta Stanulewicz ( (Stanulewicz 2008)), […]
Zasadniczą cechą secesji było zacieranie granic między poszczególnymi rodzajami działań artystycznych, dążenie do ich syntezy oraz oddziaływanie na zmysły odbiorcy (głównie wzrok, ale też dotyk) za pomocą różnych bodźców plastycznych. Przykłady realizacji utrzymanych w stylistyce secesyjnej można wskazać w różnorodnych dziedzinach sztuki (architektura, malarstwo, grafika, rzeźba) oraz rzemiosła (witraż, meble, […]
Zasadniczą przesłanką francuskiego malarstwa impresjonistycznego była zmysłowa – wzrokowa – percepcja rzeczywistości i rejestracja na płótnie zmienności wrażeń optycznych odbieranych w trakcie subiektywnego, biernego oglądu. Sytuując impresjonizm w perspektywie zmysłocentrycznej, wśród przyjętych przez artystów (m.in. Claude Monet, Edgar Degas, Auguste Renoir) założeń, należy podkreślić znaczenie subiektywnej percepcji współczesnej rzeczywistości, wzrokowego […]