Haiku to poezja w szczególny sposóbsensualna, w założeniu będąca zapisem silnych doświadczeń zmysłowych, częstokroć łącząca wrażenia wzrokowe i słuchowe, rzadziej uwzględniająca doznania smakowe, węchowe, taktylne, związane z propriocepcją (por. Johnson 2011: 223; Żuławska-Umeda1983: 5; Ueda 1965: 57-59). Lektura haiku bywa swoistym, silnym „uzmysławianiem” sobie doznań stojących za (przed) wierszem – […]
Archiwum miesiąca: kwiecień 2024
949 artykułów
Dzieło niemieckiego franciszkanina Thomasa Murnera (1475-1537), Chartiludium logicae sive logica memorativa to podręcznik do nauki logiki, wykorzystujący w nauczaniu mnemotechnikę i karty do gry. Najstarsza zachowana edycja pochodzi z 1509 roku (Strassburg), aczkolwiek istnieją świadectwa, iż dzieło to było wydane drukiem już dwa lata wcześniej w krakowskiej oficynie Jana Hallera […]
Pozycja kobiety w społeczeństwie polskim 2. poł. XIX wieku uległa radykalnemu przewartościowaniu, co spowodowało, że wyraźnie rozgraniczyć można etapy ewolucji także i w ubiorze kobiecym. Zmiany te, choć zdecydowane, nie były jednak gwałtowne, w efekcie czego poszczególne postawy, jak i odpowiadające im stroje współistniały ze sobą przez całe półwiecze. Strój […]
Nazwy barw mają swoje prototypowe odniesienia, którymi są obiekty naturalne (zob. Teodorowicz-Hellman 1998, Tokarski 2004, Waszakowa 2000, Wierzbicka 1996). Dla polskich prymarnych nazw barw Krystyna Waszakowa (Waszakowa 2000: 23-24) proponuje następujące prototypy: biały – śnieg i dzień, czarny – noc, czerwony – krew i ogień, zielony – żywe rośliny, żółty […]
Pojawiające się w tytule hasła dwa łacińskie terminy wskazują na dwa dopełniające się aspekty oratorskiego wystąpienia: actio – odnosi się przede wszystkim do gestykulacji, a więc mowy ciała, a pronuntiatio – „podkreśla jego aspekt głosowy” (Schmitt 2006: 39). Grecja W retoryce greckiej mówcy przywiązywali ogromną wagę do wygłoszenia, a potwierdza […]
Rozwój mody jest bardzo ściśle związany z przemianami kulturowymi, ekonomicznymi i politycznymi; w strojach odbijają się przeobrażenia społeczne, ważne wydarzenia gospodarcze i przemysłowe, obyczajowość epoki (Dziekońska-Kozłowska 1964: 5). Druga połowa XIX wieku to czas silnych przemian, które wpłynęły na poziom życia Polaków, zmianę warunków życia i przekształcenie struktur społecznych. Decydujące […]
Na ogół uważa się, że kobiety lepiej rozróżniają barwy, a także znają i używają o wiele więcej określeń barw niż mężczyźni. Badania rzeczywiście to potwierdzają. Różnice dotyczą nie tylko rozmiaru leksykonu barw, ale także jego struktury (Stanulewicz 2010). Barwa a płeć – stan badań O znajomości barw i ich nazw […]
Zasygnalizowane w tytule hasła dwa podstawowe terminy: „odbicie” i „zwierciadło” mieszczą się w szeroko rozumianej problematyce wzroku. W malarskich alegorycznych przedstawieniach pięciu zmysłów lustro jest alegorią wzroku. Musimy pamiętać, że między „odbiciem” i „zwierciadłem” istnieje zarówno związek przyległości: każde zwierciadło odbija jakieś obrazy, jak i rozdzielność: nie wszystkie odbite obrazy […]
Przestrzeń prywatna nie jest obszarem naturalnie przynależnym człowiekowi, a rzeczywistością wypracowaną w toku biegu dziejów, uwarunkowaną historycznie, geograficznie i ekonomicznie, czego efektem jest niemożność stworzenia jednego, wspólnego schematu zachowań osób, przebywających w niej, ani opisu sfery prywatnej. (Vincent 2006: 17) Potrzeba wypracowania przestrzeni przynależnej jedynie grupie bliskich sobie osób, stojącej […]
Kulturę rzymską, a szczególnie jej wzrokocentryczność, tworzyło dziedzictwo greckiej tradycji, co oznacza, iż wzrok jest tu zmysłem dominującym, a słuch, mimo że znajduje się tuż obok, jednak zajmuje miejsce drugie. Doskonale potwierdzają ten pogląd różne przysłowia i sentencje, dla przykładu przypomnijmy tę oto: „Homines amplius oculis quam auribus credunt – […]