Podobnie jak większość części ludzkiego ciała, nogi stanowią element przykuwający wzrok i podlegający obserwacji oraz ocenie. Z upodobaniem przyglądamy się ciału człowieka i komentujemy cechy wyglądu zewnętrznego, jest to nieodłączny element ludzkiej natury, o czym świadczy pokaźna ilość utrwalonych jednostek języka, odnoszących się właśnie do wyglądu różnych części ciała człowieka. […]
Roczne Archiwa: R
Ujrzeć to czasownik stanowy percepcji wzrokowej traktowany często jako nacechowany stylistycznie synonim zobaczyć. Nie posiada odpowiednika niedokonanego. Czasownik ten jest pod wieloma względami podobny do zobaczyć, a do uznania obu za synonimy (Bańko 2000, Dubisz 2004) skłania możliwość wstawienia odpowiedniej formy czasownika zobaczyć zamiast ujrzeć we wszystkich kontekstach wystąpienia tego […]
Światło to jedno z głównych i najbardziej interesujących z punktu widzenia semantycznego wyrażeń języka naturalnego związanych z pojęciem‘widzenia’. Stanowi bazę dla bardziej złożonych wyrażeń określających i denotujących zjawiska świetlne (z wyrażeniami jasny i świecić na czele), które z kolei są podstawą dalszych semantycznych przesunięć metonimicznych i metaforycznych, ze szczególnym upodobaniem […]
Styl somatyczny jest terminem ukutym przez Richarda Shustermana (Shusterman 2011) i stanowi ważny element jego koncepcji somatoestetyki. Jest to termin niezwykle nośny, termin o bardzo szerokim zakresie i niezwykle istotny w kontekście sensualności. Mówiąc o stylu, badacz sięga do łacińskich korzeni słowa, do jego etymologii, a więc do stylus, które […]
W związku z tym, że nazwy barw są jednostkami leksykalnymi, dla których trudno jest zbudować adekwatne eksplikacje znaczenia, a zakresy poszczególnych nazw są nieostre, wielu badaczy leksykonu kolorystycznego posługuje się pojęciem prototypu. Anna Wierzbicka, choć sprzeciwia się stanowczo nadużywaniu terminu prototyp w badaniach […]
Najbardziej podstawowym czasownikiem emisji światła w języku polskim jest świecić (się). Poza tym istnieje cała grupa czasowników semantycznie ze świecić (i światłem)powiązanych, takich jak błyszczeć, lśnić, połyskiwać, błyskać, iskrzyć, promieniować i innych, o których można powiedzieć, że odnoszą się do zjawisk mających cechę wspólną, a tą cechą wspólną jest właśnie […]
Słyszenie, podobnie jak widzenie, powonienie czy dotyk, stanowi ważny element poznawania i rozumienia świata. Czasownikiem „słyszeć” można określić zarówno odbieranie wrażeń dźwiękowych, jak i zdobywanie informacji o czymś lub o kimś. Czasownik „słuchać” z kolei wprowadza istotną różnicę – podkreśla, że czynność odbierania dźwięków jest świadoma, poddawana refleksji, namysłowi i […]
Mianem tym określa się podzbiór czasowników percepcji wzrokowej, takich jak patrzeć, popatrzeć, spoglądać, spojrzeć, oglądać, obejrzeć i innych. Wspólną ich cechą jest implikowanie pewnej aktywności podmiotu percypującego (są też nazywane czasownikami agentywnymi percepcji wzrokowej), którą najlepiej oddać za pomocą prostszego wyrażenia robić. Przeciwstawiają się pod tym względem stanowym czasownikom percepcji […]
W potocznej świadomości kultur tradycyjnych wydzieliny cielesne, a więc to, co zwykliśmy określać mianem ekskrementów, obejmowały wszystko, co regularnie wydostawało się z ciała na zewnątrz jego otworami, a więc nie tylko kał i uryna, ale także łzy, ślina, katar, woskowina uszna, pot i krew miesięczna. Śledząc zmiany sensów przydawanych konkretnym […]
Mianem tym określa się podzbiór czasowników percepcji wzrokowej, takich jak wyglądać, widnieć, jawić się, pojawiać się i innych. Wspólną ich cechą jest wysunięcie na pierwszy plan przedmiotu percepcji (tego, co widziane), który zajmuje przy opisowych czasownikach percepcyjnych pozycję pierwszego argumentu przedmiotowego (jest tzw. podmiotem gramatycznym w zdaniach konstytuowanych przez te […]