Wzrok w średniowiecznej hierarchii zmysłów W średniowiecznej kulturze Zachodu wzrok nadal dzierży pierwszeństwo, wśród innych zmysłów. Jacques Le Goff i Nicolas Truong piszą, iż w tej epoce to „jeden z najważniejszych zmysłów” (Le Goff, Truong 2006: 71, por. też 82). W interesującej nas epoce często badania nad postrzeganiem świata (optyka) […]
Roczne Archiwa: R
949 wpisów
W ostatnich latach w Polsce i w innych krajach zauważyć można rosnące zainteresowanie problematyką barw wśród naukowców reprezentujących różne dyscypliny. Publikowane prace dotyczące kolorów – naukowe, popularno-naukowe, paranaukowe i poradnikowe – można podzielić na następujące grupy (Stanulewicz i Pawłowski 2011: 302-303; por. Komorowska i Stanulewicz 2010: 7): (a) prace stricte […]
Wśród literackich, w tym poetyckich reprezentacji doświadczeń związanych z odbiorem muzyki można wyodrębnić dwa zasadnicze typy: pierwszy, będący opisem przeżyć muzycznych (estetycznych) podmiotu percepcji, drugi, odnoszący się do wywoływanych przez muzykę doznań pozamuzycznych, do których należą najczęściej wspomnienia podmiotu bądź symboliczne odniesienia do treści kulturowo przypisywanych danej formie muzycznej (np. […]
Do najbardziej typowych elementów opisu odbioru muzyki wokalnej należy interpretacja sposobu wykonania danej kompozycji i opis wywołanych tym odbiorem przeżyć podmiotu, a najpopularniejszym jego przedmiotem w poezji nowoczesnej pozostają arie operowe. W odnoszących się do nich wierszach często rozbrzmiewa głos ich słynnych wykonawców, nierzadko odtwarzany z urządzeń mechanicznych, takich jak […]
W prozie fabularnej Michała Choromańskiego konstrukcyjny charakter percepcji wzrokowej ujawnia się najpełniej w deskrypcjach spacjalnych. Dzieje się tak zarówno wówczas, gdy przestrzeń opisywana jest przez narratora auktorialnego, jak i wtedy, kiedy ukazuje się ją punktu widzenia narratora pierwszoosobowego. Ten ostatni nierzadko problematyzuje w wypowiedziach autotematycznych i zwrotach do czytelnika/ czytelniczki […]
Ars memoristarum to traktat z końca XV w. zachowany w jednej kopii w tzw. Kodeksie Pawła z Łomży z Biblioteki Kórnickiej (ms. 1122). Na podstawie inicjałów „P. de S.” został on przez Jerzego Zatheya przypisany bernardynowi, Paulinowi ze Skalbmierza (Zathey 1963: 513; Michałowska 2011: 611). Z życia domniemanego autora traktatu […]
Krytyka teatralna stanowi jedno z narzędzi polityki kulturalnej. To instytucja społeczna, która przygotowuje do odbioru dobra, jakim jest przedstawienie teatralne, kształci smak i gust artystyczny, kontroluje twórczość artystyczną i steruje życiem kulturalnym. Funkcjonowanie krytyki teatralnej w społeczeństwie nie ogranicza się jedynie do przekazywania informacji o spektaklu; posiada ona samoistną wartość […]
Charakterystyka postaci w prozie Michała Choromańskiego to literacki przejaw aktualizacji podstawowych założeń fizjonomiki (zakładającej istnienie związku pomiędzy wyglądem bohaterów a ich psychiką i zachowaniem) będącej wcześniej przedmiotem zainteresowania zarówno filozofów starożytnych, jak i OBJAŚNIENEI nowożytnych, lekarzy, a przede wszystkim dziewiętnastowiecznych pisarzy, zwolenników tej koncepcji. W prozie Michała Choromańskiego związki pomiędzy […]
Termin „salon” w drugiej połowie XIX wieku odwoływał do dwóch znaczeń. Pierwsze z nich, podstawowe, dotyczyło jego aspektów architektonicznych i mówiło o wydzielonym pomieszczeniu w domu mieszczańskim (kamienicy czynszowej), dworze szlacheckim bądź pałacu arystokratycznym. To […] reprezentacyjne pomieszczenie przeznaczone do przyjmowania gości, odznaczające się bogatym wystrojem (…) także reprezentacyjny pokój […]
Kostium sceniczny (dramatyczny) w 2. połowie XIX wieku nie odgrywał tak istotnej roli jak komplementarne systemy znaczące w przedstawieniu teatralnym ani tak ważnej, jaką pełni obecnie (por. Pavice 2002: 259); jego integracja z charakterem sztuki oraz innymi elementami widowiska ciągle była kwestią umowną, gdyż nie zawsze ściśle stosowano się do […]