Historia zwierząt jako postaci literackich posiada dwie kluczowe tradycje: ezopową i naturalistyczną. Ta pierwsza sięga czasów starożytnych, a w literaturze nowoczesnej przejawia się głównie na gruncie twórczości dla dzieci i młodzieży (Waksmund 2012). Ta druga zaistniała w wieku XIX jako składnik doktryny wypracowanej przez Emila Zolę i jest głównym punktem […]
Roczne Archiwa: R
Szkoła naturalistyczna, z której wyszła Gabriela Zapolska, dawała prymat zmysłom przed dyskursywnie rozumianym słowem. Jan Michalik : Teatr w sejmie: 328 […] jeżeliby dokonać prymitywnego podziału wydarzeń na dwa rodzaje, określone jako „zmysłowy przebieg” oraz „dyskusja” (prymitywnego, bo wszystko, co dzieje się na scenie, jest zmysłowe […]), jeśliby więc dokonać […]
Funkcję milczenia w dramacie Młodej Polski można badać w powiązaniu z otaczającym je słowem (przemilczenie, niedomówienie, pauza, milczenie przejawiające się w mowie niespójnej i gadatliwej), z drugiej strony – w powiązaniu z kodem pozawerbalnym, na przykład ruchem, gestem, dźwiękiem, obrazem. Trzeba przy tym odróżnić artystyczne wyeksponowanie milczenia, od, naturalnego dla […]
Miłość i pożądanie Genitalia, czyli narządy płciowe kobiet i mężczyzn, należały w społecznościach tradycyjnych do jednych z bardziej intrygujących elementów ludzkiego ciała, wywołujących skrajnie odmienne postawy – od uczucia pożądania po przekładający się na tabuiczne działania stany lękowe. Naturalne zaciekawienie tym, co ukryte pod pod odzieżą, potęgował zauważalny związek tzw. […]
W książce zatytułowanej Genialna maszyna. Biografia serca czytamy: Stephen i Thomas Amidon : Genialna maszyna. Biografia serca: 174 W drugiej połowie XX wieku nasza zdolność do naprawy i ulepszania mięśnia sercowego rosła w imponującym tempie, serce ikona natomiast spadło do poziomu reklamy, poradników motywacyjnych, stylu życia i tanich cukierków. Oczywiście […]
W ostatnim dziesięcioleciu XIX wieku, wraz z objęciem dyrekcji Teatru Miejskiego w Krakowie najpierw przez Tadeusza Pawlikowskiego, a po nim przez Józefa Kotarbińskiego, w żywym dialogu z nowym repertuarem scenicznym, wyłoniły się zręby modernistycznego aktorstwa. Pisał na ten temat Jan Michalik, dostrzegając subtelne procesy przejścia od teatru opartego na dobrze […]
Doświadczenie choroby umieszcza w centrum doznań ciało, za sprawą którego definiujemy schorzenie i kształtowaną przez nie tożsamość osoby cierpiącej czy zmagającej się z bólem, często nieodłącznym składnikiem choroby. Pryzmat literatury wikła nas dodatkowo w pośrednictwo języka, który próbuje znaleźć adekwatny odpowiednik dla doświadczenia choroby, i to, co wydaje się pozasłowne, […]
Kobiece relacje więzienne i łagrowe, w przeciwieństwie do męskich, nie poszukują uniwersalnych paraboli, ale bardziej koncentrują się na fizycznych aspektach egzystencji (Czerska 2011: 219). Barbara Skarga w tomie wspomnień Po wyzwoleniu nie pomija tzw. wstydliwych aspektów życia w łagrze. Pokazuje, że sytuacja uwięzienia podważa obowiązujące w naszym kręgu kulturowym kategorie […]
Na chorobach nowotworowych ciąży przeświadczenie o ich skrajnej reifikacji. Wyraz temu przekonaniu dała choćby Susan Sontag w swym słynnym eseju Choroba jako metafora, w którym pisała: Susan Sontag : Choroba jako metafora: 21-22 […] umierający na raka, upokorzony przez strach i cierpienie, jest ograbiony z wszelkiej zdolności do autotranscendencji. […] […]
Jak zauważa Dorota Korwin-Piotrowska, wizualizacja jest „odwiecznym dążeniem podróżopisarstwa” (Korwin-Piotrowska 2001: 161), stanowi potwierdzenie odbycia podróży, jest odpowiednikiem autorskiej naoczności. Badaczka wyróżnia dwa funkcjonujące od końca XVIII wieku typy relacji z podróży: bardziej naukowy, naocznościowy, zawierający szczegółowe opisy oraz „bardziej swobodny, skupiony na ulotnych wrażeniach, doznaniach sensualnych” (Korwin-Piotrowska 2001: 161). […]