W obrębie akustyki i fonetyki dźwięki mowy to dźwięki o charakterze harmonicznym lub szumy wytwarzane przez narządy mowy człowieka do celów porozumiewania się. Dźwięki mowy danego języka nie są wszystkimi dźwiękami, które mogą być wytworzone przez narządy mowy człowieka (Laskowski 1999). Ta komunikacyjna specyfika dźwięków mowy ma swój doniosły wpływ […]
Żurowski, Sebastian
19 wpisów
Wszystkie podstawowe czasowniki percepcji słuchowej (słyszeć, usłyszeć, słychać, słuchać a także czasownik brzmienia (brzmieć) należą do podstawowej, nienacechowanej stylistycznie warstwy języka polskiego i nie mają w zasadzie (z wyjątkiem brzmieć) żadnych nacechowanych stylistycznie synonimów. Dane „Słownika frekwencyjnego współczesnej polszczyzny” (SFWP) co prawda lokują niektóre formy poza leksyką podstawową, ponieważ poszczególne […]
Najbardziej podstawowymi „stanowymi czasownikami percepcji słuchowej” w języku polskim są słyszeć i usłyszeć. Wspólną cechą semantyczną czasowników stanowych (także np. percepcji wzrokowej jest to, że formalny podmiot zdań z tymi czasownikami nie jest agensem (nie można o nim powiedzieć, że jest wykonawcą czynności). Podmiot percypujący nie jest w stanie kontrolować […]
W przeciwieństwie do „stanowych czasowników percepcji słuchowej” czasowniki czynnościowe referują sytuacje, w których podmiot zdania można uznać za wykonawcę czynności (za agensa). Znaczenie czasownika słuchać fundowane jest na znaczeniu czasownika słyszeć, co oznacza, że podmiot percepcji słyszy pewien dźwięk (dociera on do jego uszu), ale dodatkowo wykonuje pewne czynności mentalne, […]
W ujęciu tradycyjnym podstawowe „czasowniki percepcji słuchowej” to takie czasowniki, jak słyszeć, usłyszeć, słuchać, słychać i brzmieć. Są one (z wyjątkiem czasownika niewłaściwego (słychać) podstawą wielu innych czasowników prefiksalnych (np. przesłyszeć się, niedosłyszeć, dosłuchać, przesłuchać, wybrzmieć, zabrzmieć), które nazywają różne aspekty procesu percepcjidźwięków przez człowieka. Tekstowa frekwencja tych wyrażeń wskazuje, […]
Czasowniki mówienia (verba dicendi) to podgrupa czasowników brzmienia. To czasowniki, które referują używanie głosu (wydobywanie dźwięku mowy) w celu przekazania komunikatu językowego. W literaturze przedmiotu najczęściej analizowane one są jednak niezależnie od czasowników brzmienia i rozumiane jako czasowniki, do których można dołączyć okolicznikową frazę „jakim głosem” (Kozarzewska 1990, Greń 1994), […]
Czasowniki brzmienia to grupa czasowników, które referują czynności (lub procesy) związane z powstawaniem dźwięków. Referowanie to zawsze łączy się z: (i) przypisaniem danemu obiektowi cechy tego, że spowodował lub może powodować powstanie dźwięku; (ii) przypisaniem temu dźwiękowi pewnych cech (np. podaniem okoliczności, w których dany dźwięk powstaje). W porównaniu z […]
Dźwięk jako zjawisko fizyczne ma trzy podstawowe cechy: natężenie (głośność), częstotliwość (wysokość) i widmo (barwę) (Dąbkowski 1991: 23). Tylko pierwsza z nich jest parametrem, którego nazywanie w języku odbywa się przy użyciu jednostek leksykalnych prymarnie odnoszących się do tej właśnie cechy. W parach przymiotników takich jak wysoki : niski (określających […]
Pojęcie ‘dźwięk’ intuicyjnie wydaje się proste do zdefiniowania, jednak okazuje się, że w praktyce leksykograficznej to definiowanie (definiowanie jednostki języka, która nazywa pojęcie ‘dźwięk’) sprawiało autorom haseł słownikowych poważne trudności. W literaturze lingwistycznej nie zajmowano się szczegółowo tym problemem, choć bardzo wiele uwagi poświęcano zagadnieniom o wiele bardziej szczegółowym, takim […]