Somatyczne metafory tłumaczenia, podobnie jak inne – witalistyczne (organicystyczne), malarskie, muzyczne, kostiumowe, rzemieślnicze, lokomocyjne, katastroficzne, wojenne lub spirytystyczne – metafory translatologiczne, zachowują zdumiewającą ponadepokową, ponadkulturową i ponadjęzykową tożsamość. Metafory tłumaczenia jako transfuzji krwi, transplantacji narządów, ruchów ciała, trawienia, a nawet antropofagii, wpisane od dawna w metodologiczne paradygmaty teorii i krytyki […]
Brzostowska-Tereszkiewicz, Tamara
Ekwiwalencję sensoryczną można określić jako odmianę dynamicznej (pragmatycznej) ekwiwalencji tłumaczeniowej . Ta relacja równoważności efektu oddziaływania oryginału i przekładu na odbiorców wiąże się z różnymi modalnościami sensorycznymi. W zależności od typu impulsów sensorycznych (somatycznych) dostarczanych odbiorcom przez oryginał i przekład wyodrębnić można nie tylko ekwiwalencję audialną, wizualną i kinestetyczną, ale […]
Somatyczna teoria przekładu krystalizuje się jako alternatywa tradycyjnej, mentalistycznej zachodnioeuropejskiej refleksji przekładoznawczej, która uzyskała zwieńczenie w transformacyjno-generatywnej „nauce o przekładzie” Noama Chomsky’ego i Charlesa R. Tabera. Szerokim kontekstem metodologicznym tej propozycji teoretycznej jest zarówno szczególnie intensywny w ostatnim trzydziestoleciu rozwój „studiów nad ciałem” (body studies) w humanistyce i naukach społecznych, […]
Gesty dźwiękowe (gesty foniczne), które teoretycy narracji mówionej zaliczają do zjawisk mimiki artykulacyjnej, nie tylko apelują do zmysłu słuchu, ale także – narzucając skojarzenia z gestami mimicznymi – przekazują odpowiednie wrażenia wizualne, dotykowe i kinestetyczne. Znaczenie gestu dźwiękowego w odbiorze estetycznym polega na sugerowaniu bezpośredniości sprzężonych doświadczeń audialnych, wizualnych i […]
Generalnie rzecz ujmując, warunkiem dezautomatyzacji w odbiorze estetycznym jest restytucja dynamicznego współoddziaływania elementów (tematycznych, kompozycyjnych lub stylistycznych) wypowiedzi artystycznej. Konieczną zmianę bodźca sensorycznego zapewnia m. in. dehierarchizacja elementów, redefinicja ich wzajemnych powiązań, nadanie elementom nowych cech, wprowadzenie nowych elementów lub nieoczekiwana dekontekstualizacja całości artystycznej, która zmienia jej status i funkcję […]