Mianem tym określa się podzbiór czasowników percepcji wzrokowej, takich jak wyglądać, widnieć, jawić się, pojawiać się i innych. Wspólną ich cechą jest wysunięcie na pierwszy plan przedmiotu percepcji (tego, co widziane), który zajmuje przy opisowych czasownikach percepcyjnych pozycję pierwszego argumentu przedmiotowego (jest tzw. podmiotem gramatycznym w zdaniach konstytuowanych przez te […]
język
153 wpisy
Mianem tym określa się podzbiór czasowników percepcji wzrokowej, takich jak widzieć, zobaczyć, ujrzeć, spostrzec, zauważyć i innych. Wspólnym elementem znaczeniowym wszystkich stanowych czasowników percepcyjnych jest informowanie o 1) uzyskaniu przez podmiot wiedzy o otaczającym go świecie na skutek 2) pewnych procesów zachodzących w jego organizmie, czyli prościej: tego, co dzieje […]
Według Danuty Buttler istnieją trzy składniki zawartości informacyjnej znaku językowego (Buttler 1978: 7) Pierwszy z nich to jego zdolność przedmiotowo-logiczna, czyli możliwość budowania pojęć w świadomości użytkowników języka, ich systematyzacji i hierarchizowania; drugi – to walor emocjonalno-stylistyczny znaku, czyli dodatkowy składnik znaczenia informujący o subiektywnych uczuciach i odczuciach użytkownika, o […]
W polszczyźnie da się wyróżnić trzy rodzaje konstrukcji gramatycznych wykorzystywanych przy werbalizacji doznań zapachowych. Wrażenia węchowe zasadniczo nie podlegają ujęzykowieniu, są na różne sposoby werbalizowane z zastosowaniem wspomnianych konstrukcji gramatycznych. Krystyna Pisarkowa uważała, że „nie zagnieżdżają się w słownictwie” (Pisarkowa 1972: 208). Wspomniane konstrukcje bywają modyfikowane, przekształcane i rozbudowywane w […]
Bezpośrednie połączenie analizatora gnostycznego z systemem receptorycznym zapachów powoduje, że procesy umysłowe są opóźnione w stosunku do percepcji w sensie fizycznym. Wobec tego świat odbierany przez zmysł powonienia jest bardzo wyrazisty, choć trudny do bezpośredniego symbolizowania w postaci znaków językowych; jest łatwo uchwytny sensorycznie, ale trudny do werbalizacji. „Będąc ofiarą […]
Róż jest barwą optymistyczną, kojarzoną z kwiatami. Jak konceptualizujemy przymiotnik różowy? Czy róż jest mieszanką czerwieni i bieli? Barwą różową zajmowali się m.in. Mirosława Ampel-Rudolf ( (Ampel-Rudolf 1994: 130-137)), Ewa Komorowska ( (Komorowska 2004, 2005)), Danuta Stanulewicz ( (Stanulewicz 2008)) i Ryszard Tokarski ( (Tokarski 2004: 135-136)). Podstawowa nazwa barwy […]
Przymiotnik zielony kojarzy się przede wszystkim z zielenią – trawą i liśćmi, z wiosenną przyrodą, a także ze spokojem, szczęściem i nadzieją. Zieleń, jak wykazują badania, jest również kolorem szczęśliwego trafu. Barwą zieloną w polszczyźnie i innych językach zajmowali się m.in. Mirosława Ampel-Rudolf ( (Ampel-Rudolf 1989, 1994: 106-117)), Inna Bjelajeva […]
Żółcień jest jedną z barw chromatycznych. Kojarzona jest optymistycznie ze słońcem i żółtymi kwiatami, ale także z fałszem, nierządem i chorobą. W cyklu ewolucyjnym Brenta Berlina i Paula Kaya ( (Berlin Kay 1969) )nazwa koloru żółtego pojawia się w leksykonie barw jako czwarta lub piąta. Barwą żółtą w polszczyźnie i […]
Czerń jest jedną z trzech barw achromatycznych. Kojarzona jest z nocą, ciemnością, węglem, a także ze złem i rozpaczą, nierzadko bywa kontrastowana z bielą. W cyklu ewolucyjnym Brenta Berlina i Paula Kaya ( (Berlin, Kay1969)) nazwa czerni – wraz z nazwą bieli – pojawia się w leksykonie barw jako pierwsza. […]
Przymiotnik szary kojarzy się z myszami i innymi zwierzętami o szarym futrze oraz z deszczową pogodą, a także z codzienną monotonną egzystencją, nijakością, przeciętnością i nudą. Barwą szarą zajmowali się m.in. Mirosława Ampel-Rudolf ( (Ampel-Rudolf 1994: 122-130)), Joanna Bielska-Krawczyk ( (Bielska-Krawczyk 2011)), Ewa Komorowska ( (Komorowska 2010a: 83-115, 2010b)), Elżbieta […]