Kontrowersje wokół pojęcia obrazowania mentalnego mają swą długą tradycję i obejmują różne kręgi problemowe oraz dziedziny nauki (Kaufmann, Cornoldi 1996). Na gruncie epistemologii dotyczą potencjalnego udziału obrazowania w myśleniu i statusu samych obrazów mentalnych. Refleksje na ten temat pojawiały się u Arystotelesa, Platona, brytyjskich empirystów. We współczesnych badaniach W XIX […]
literatura
641 wpisów
Odojewski nie ogranicza się do eksplorowania skomplikowanych relacji między kobietą i mężczyzną tylko z perspektywy męskich bohaterów własnej prozy. Jest jednym z tych autorów, którzy szczególnie często (i z sukcesem) posługują się narracyjnym medium kobiecym – zarówno w formie spersonalizowanej narracji, jak i strumienia świadomości. Pozwala to na ukazanie kobiecego […]
Fokalizację zmysłową można wyodrębnić z pola zagadnień, które pierwotnie były nazywane przez takie kategorie narratologiczne, jak perspektywa narracyjna i punkt widzenia (Łebkowska 2004). Obejmuje ona jednak te strategie literackie, które służą głównie tematyzacji, selekcji oraz regulacji danych narracyjnych dotyczących przebiegu i efektów percepcji zmysłowej. Jest środkiem literackiej reprezentacji różnorodnych doświadczeń […]
Termin „marker somatyczny” utworzył neurolog Antonio R. Damasio dla wyjaśnienia ścisłego biologiczno-funkcjonalnego powiązania ludzkich procesów poznawczych, emocjonalnych i reakcji somatycznych (Damasio 1999: 199-228). Działanie systemu markerów somatycznych w jego interpretacji jest empirycznym dowodem na fałszywość dualistycznego pojmowania relacji ciała i umysłu. Oznaczył on tym mianem automatycznie pojawiające się u człowieka […]
Dramatyczne doznawanie własnej cielesności przez bohaterów Odojewskiego warunkowane jest w dużym stopniu ich ograniczonymi możliwościami percepcyjnymi. Poznanie drugiego człowieka i otoczenia za pomocą wzroku, dotyku czy słuchu nie jest dla nich łatwe, jeśli w ogóle okazuje się możliwe. Wyraźne deprywacje percepcji wpływają na sposób, w jaki postaci te odbierają siebie […]
Cielesność i podmiotowe doznanie ciała to jedna ze sfer ludzkiego doświadczenia najczęściej opisywanych przez Włodzimierza Odojewskiego. Odojewski jest pisarzem szczególnie wyczulonym na to, by oddać cały rejestr wrażeń sensualnych człowieka i włącza te doznania w obręb problematyki psychologicznej, którą konsekwentnie rozwija w głównych formach swej twórczości. W jego prozę (wczesne […]
Ograniczenia władzy wzroku i deformacje wyników postrzegania wynikają w cyklu podolskim Włodzimierza Odojewskiego z konsekwentnego obrazowania ludzkiej cielesności jako słabej, poddanej procesom chorobowym. Nie jest to niedyspozycja przypadkowa czy przemijająca. „To paskudne jakieś oklapnięcie” bohaterów cyklu (Odojewski 1964: 54), będące ich najczęstszym stanem fizycznym, sprawia, że widzą oni swoje otoczenie […]
W swej koncepcji psychologii człowieka Odojewski ważną funkcję przypisał wielopoziomowej i konsekwentnie eksplorowanej sferze doznań, która aktywuje wrażenia bólowe. Ból stał się dla niego pseudonimem niemal wszelkiej aktywności psychocielesnej człowieka i źródłem metaforyki dla określenia rozmaitych procesów psychicznych: emocji, pamięci, świadomości. Oznacza zarówno doświadczenie fizyczne, jak i wszelkie cierpienie wewnętrzne, […]
Wokół relacji kobiety i mężczyzny Odojewski buduje zwykle problematykę psychologiczną i egzystencjalną swojej prozy. Temat ten pojawia się we wczesnej prozie autora w Białym lecie (1958) i w Miejscach nawiedzonych (1960), wypełnia jego jednoaktowe słuchowiska i opowiadania z tomu Kwarantanna (1960). Szczególną realizację znalazł również w tzw. cyklu podolskim, na […]
Bobo Janusza Korczaka „studium – powiastka” (Korczak 1996: 53) wydana w 1914 roku w Warszawie pod jedną okładką z dwoma innymi utworami prozatorskimi o tematyce dziecięcej Feralny tydzień i Spowiedź motyla stanowi pierwszą tak pełną literacką próbę ukazania doznań sensualnych niemowlęcia. W sfabularyzowanym studium rozwoju małego dziecka Korczak poszukuje języka, […]