Wizja to zjawisko szczególne, rozgrywające się na granicy tego, co rzeczywiste i tego, co ponadnaturalne. Angażuje zmysły, świadomość i emocje wizjonera, ujawniając to, co niedostępne w codziennej percepcji. W tradycji chrześcijańskiej najbardziej typowe czynniki wywołujące wizję to: sen, asceza, modlitwa, sakrament Eucharystii, lektura Pisma Świętego lub adoracja wizerunku. Nierzadko także […]
sztuka
74 wpisy
Karol Hiller, podobnie jak liczni inni twórcy związani z modernizmem okresu międzywojennego (między innymi Władysław Strzemiński), podjął się analizy budowy i funkcji dzieła sztuki. Zasadniczym elementem tej analizy było badanie konsekwencji procesu widzenia dla tworzenia dzieł plastycznych. Przyjęcie tej perspektywy płynęło z przeświadczenia, że to natura widzenia decydowała o wyglądzie […]
Terminem „figura in transi” określa się przedstawienie nagich zwłok, często w stanie rozkładu. Jest to motyw występujący w sztuce późnego średniowiecza i czasów nowożytnych, zwłaszcza w dobie baroku. Obrazy sztywnego zmumifikowanego ciała lub gnijącego, toczonego przez robaki trupa silnie oddziałują na wyobraźnię i emocje widza poprzez wywołujące odruch obrzydzenia bodźce […]
W większości kultur przypisanie ciału jednej z dwóch płci jest punktem wyjścia dla percepcji własnej i cudzej cielesności. Tym samym przekonanie o binarnym nacechowaniu świata zmysłów i seksualności warunkuje mechanizmy poznawcze (Lizurej 2004: 509). Znajduje to odbicie w sztuce figuratywnej, która posługuje się zwykle obrazami ciała o jasno zdefiniowanej płci […]
Wizja i widzenie Terminem „wizja” zwykło się określać nadnaturalne spostrzeżenia zmysłowe związane z intensywnym przeżyciem duchowym o podłożu religijnym. Są to zwykle doznania wzrokowe, którym mogą towarzyszyć bodźce dotykowe, smakowe i węchowe oraz wrażenia słuchowe. W wielu kulturach i wierzeniach wizje postrzegane są jako efekt boskiej interwencji. Jako takie, w […]
Badania z zakresu osmosocjologii określającej „swoistą perspektywę teoretyczną i badawczą związaną z wpływem zapachów na zróżnicowane sfery życia społecznego, […] czyli socjologii zapachów lub aromatów” (Szczepański, Ślęzak-Tazbir 2008: 23) pozwalają analizować i interpretować przestrzeń percypowaną za pomocą zmysłu węchu. Wykorzystuje się do tego tzw. pamięć zapachową, czyli tę zdolność mózgu, […]
W sensualnej twórczości Barbary Falender z lat 1970. mamy do czynienia z tak zwaną rzeźbą bezpośrednią angażującą zmysł dotyku. Seria Poduszek erotycznych (1973/74) artystki w pierwszej wersji wykonana została z epoksydu w cielistym kolorze, o biologicznej wprost strukturze. Powtórzone potem w białej carrarze (1976) i w brązie (1989), z założenia […]
Jak zauważył Julian Przyboś, „ Stażewski nie był twórcą odrębnego kierunku w abstrakcjonizmie, nie wytworzył jednego jakiegoś widzenia do ostateczności takiej, jak neoplastycyzm czy unizm” (za: Jedliński 1994: 11). Kwestie natury widzenia i jej roli w sztukach plastycznych powracały jednak nie tylko w rozważaniach teoretycznych Stażewskiego, ale i w jego […]
Malarstwo, w sensie dosłownym, jest sztuką niemą i nieruchomą. Obraz nie wydaje dźwięku i nie porusza się, oddziałując jedynie na nasz podstawowy zmysł wzroku i powiązaną z nim propriocepcję, gdy unieruchamia ciało widza przed płótnem po to, by obraz został dostrzeżony. Ten centralny problem refleksji o sztuce analizowany jest w […]
Analizując problem odczuwania architektury Steen Eiler Rasmussen opisał szczegółowo działanie trzech zmysłów: wzroku, dotyku i słuchu (Rasmussen 1999), całkowicie zignorował jednak fakt, że w architekturze i jej percepcji węch odgrywa równie ważną rolę. W odniesieniu do wnętrza mieszkalnego kwestie dotyczące zapachu uwzględniane były w teorii i praktyce architektonicznej. Pojawiły się […]