Hipotypoza w ujęciu retorycznym wiązana jest często z inną figurą makrostrukturalną – ekfrazą, czasami figury te są ze sobą utożsamiane. Te dwie kategorie opisu różnią się jednak od siebie w znaczący sposób i są traktowane odrębnie (Louvel 1998: 81). Hipotypoza, podobnie jak ekfraza, również oznacza opis, ale tak silnie sugestywny, […]
wzrok
Zestawy barw podstawowych różnią się w zależności od języka. W dotychczasowych badaniach nad semantyką nazw barw wypracowane zostały jednak pewne zestawy kryteriów, za pomocą których można określić zbiór podstawowych nazw barw (zob. Waszakowa 2000, Tokarski 2004). Por. Podstawowe nazwy barw to „leksemy pozostające w najwyraźniejszej relacji wobec wzorców prototypowych w […]
Niestety, nie wiemy jakie wrażenie miasta średniowieczne robiły na mieszkańcach Polski piastowskiej. Ich wygląd i architektura długo zdeterminowane były względami głównie funkcjonalnymi. Jedynymi budowlami, przy których wznoszeniu względy estetyczne grały znaczącą rolę, były długo kościoły. Ufortyfikowane siedziby władzy – czyli grody – lokowane były w miejscach zdatnych do obrony (zakolach […]
Zakłócenia percepcji wzrokowej opisywane przez Mikołaja Reja w Wizerunku własnym żywota człowieka poczciwego pozostają w bezpośrednim związku z jego sposobem ujmowania wzroku. Wywodzące się ze średniowiecznych poglądów utożsamienie widzenia i poznania skutkuje tym, że większość używanych przez Reja czasownikowych określeń niewidzenia odnosi się do umysłowego niezauważania, niezwracania uwagi, nieuświadamiania sobie […]
W podejmowanych u progu romantyzmu próbach definicji poematu opisowego (bądź w nieco szerszym ujęciu – poezji opisowej) nieodmiennie powraca kategoria wzroku lub malarskiego charakteru tekstu. Józef Franciszek Królikowski w Rysie poetyki podkreślał: Józef Franciszek Królikowski : Rys poetyki: 59 Przez poezję opisującą, albo jak inni mówią, poezję przyrodzenia, rozumie się […]
Apostrofa, która otwiera fraszkę (II, 37) Do Snu Jana Kochanowskiego (Kochanowski 1998: 71; wszystkie kolejne cytaty za tym wyd.), wyraźnie akcentuje motyw braterstwa Hypnosa i Thanatosa. Adresatem epigramatu jest Sen, jeden z synów Nocy, bliźniaczy brat Śmierci. Wspólna tym bóstwom sfera, do której wkraczamy idąc śladem nadzmysłowego przewodnika, ściśle wiąże […]
Powidoki to seria obrazów namalowanych przez Władysława Strzemińskiego w latach 1948-49. W wydanym przez Muzeum Sztuki w Łodzi, obejmującym całość twórczości artysty katalogu Władysław Strzemiński 1893-1952 znajdujemy osiem dzieł zakwalifikowanych do tego cyklu. TU WSTAWIĆ P O NAZWIE Lesniak Andrzej_Powidoki Wladyslawa Strzeminskiego_zalacznik2 Strzemiński zobrazował w nich funkcjonowanie tzw. kontrastów następczych, […]
Teoria widzenia Władysława Strzemińskiego jest zbiorem wykładów, spisanych w latach 1948/49, wydanych w roku 1958, już po śmierci artysty. Powstała jako studium ewolucji widzenia ludzkiego. Ściśle związana z praktyką malarską Strzemińskiego, jest w całym korpusie jego twórczości najważniejszym opracowaniem zagadnienia kluczowego dla modernistycznej awangardy. Zagadnienie widzenia pojawiało się w twórczości […]
W klasycznym systemie retorycznym i teoretycznoliterackim grecka kategoria enargeia jest jedną z podstawowych metod służących wizualizacji werbalnych przedstawień. Funkcja unaoczniania, traktowana w pismach teoretycznych jako konstytutywna własność kategorii, wyznacza jej określony kontekst w systemie teoretycznym. W retoryce enargeia przynależy do pokazowej odmiany stylu (genus demonstrativum), sytuowana jest wśród tzw. figur […]
1. Chłopi Istnieje niewiele przekazów źródłowych, które opisują styl życia i warunki zamieszkiwania chłopów polskich z okresu przed uwłaszczeniem. Wiadomo jednak, że przeciętna chałupa chłopska w I połowie XIX w. składała się z sieni, izby kuchennej i komory. Tylko w zamożniejszych chałupach bywały dwie i więcej izb. Na przełomie XIX […]