Epigram Symeona Połockiego (1628/9?-1680), Pięć zmysłów następują pochodzi z rękopiśmiennego zbioru powstałego w latach 1648-68. Jego autor był poetą pochodzenia białoruskiego i mnichem (prawdopodobnie unickim), wykształconym w kręgu Akademii Mohylańskiej w Kijowie. Połocki początkowo działał na pograniczu polsko-ukraińskim, a następnie na dworze carskim w Moskwie. Przez całe życie, obok innych […]
Malarstwo
„Żeby pisać, muszę odczuwać wewnętrzne, płynące gdzieś z głębi mnie ciśnienie słów i obrazów domagających się zanotowania. Bez tego nacisku siedzę jałowy, bezczynny, nie mogę nic napisać” (Kapuściński 2007: 53). Jak ważne było w twórczości Kapuścińskiego myślenie obrazem, by sparafrazować formułę Rudolfa Arnheima (Arnheim 2011), potwierdzają wspomnienia Sławomira Popowskiego, który […]
Studium wraz z punctum jest najważniejszą kategorią w koncepcji „trzeciego sensu” Rolanda Barthes’a, powstałą w odniesieniu do lektur obrazów (fotografia, film, ale też malarstwo). Autor Światła obrazu postuluje wyróżnienie w obrębie semiologii trzech zasadniczych pól: w pierwszej kolejności lektura winna rozpoczynać się na poziomie informacji, jakie niesie ze sobą tekst. […]
W poezji Młodej Polski, mimo ogromnego znaczenia ujęć synestezyjnych, łączących w sobie w różny sposób elementy polisensoryczne, niekwestionowana jest dominacja wzroku jako tego zmysłu, który organizuje obrazowanie poetyckie. Jednym z ważnych i częstych wariantów poetyckiego widzenia, związanym z szeroko pojętą inspiracją parnasistowską, jest unieruchomienie, zatrzymanie w statycznym obrazie tego, co […]
Kołtun (plica polonica – warkocz polski) to stan chorobowy powstający w wyniku braku podstawowej higieny, jego podstawowym objawem były zlepione i skręcone włosy tworzące warkocze, buły, wisiory i kity. W dzisiejszej medycynie kołtun opisywany jest jako: Danuta Krysa-Leszczyńska : Poglądy polskich lekarzy na istotę choroby zwanej „kołtunem”: [brak strony] […] […]
Stygmat chorej skóry przez wieki należał do popularnych symboli wizualnych. Częstym atrybutem „niebiańskich lekarzy” niosących ludziom ulgę w różnorakich dolegliwościach były postaci chorych na choroby zarazowe, dermatologiczne, weneryczne, mających nacieki na skórze, skórne znamiona dymienicznych guzów czy wreszcie skórę pokrytą wrzodami, rozpaloną lub zaczerwienioną. Jednocześnie istniała grupa „zranionych uzdrowicieli” obdarzonych […]
Sposób postrzegania świata w liryce Przybosia w dużej mierze ukształtowały teorie malarskie Władysława Strzemińskiego, przede wszystkim pojęcie powidoku, wielokrotnie wskazywanego w literaturze przedmiotu jako istotny element doznań wzrokowych stanowiących kluczową inspirację dla tej poezji. Koncepcja powidoku, rozumiana jako konieczność uwzględnienia wpływu bodźców poprzednich w analizie recepcji bodźców następnych, obejmuje jednak […]
Powidoki to seria obrazów namalowanych przez Władysława Strzemińskiego w latach 1948-49. W wydanym przez Muzeum Sztuki w Łodzi, obejmującym całość twórczości artysty katalogu Władysław Strzemiński 1893-1952 znajdujemy osiem dzieł zakwalifikowanych do tego cyklu. TU WSTAWIĆ P O NAZWIE Lesniak Andrzej_Powidoki Wladyslawa Strzeminskiego_zalacznik2 Strzemiński zobrazował w nich funkcjonowanie tzw. kontrastów następczych, […]
Teoria widzenia Władysława Strzemińskiego jest zbiorem wykładów, spisanych w latach 1948/49, wydanych w roku 1958, już po śmierci artysty. Powstała jako studium ewolucji widzenia ludzkiego. Ściśle związana z praktyką malarską Strzemińskiego, jest w całym korpusie jego twórczości najważniejszym opracowaniem zagadnienia kluczowego dla modernistycznej awangardy. Zagadnienie widzenia pojawiało się w twórczości […]