Polskie zamówienie ludowe – rodzimy odpowiednik znanych różnym społecznościom tradycyjnym magicznych praktyk, wyrosłych z wiary w sprawczą moc słowa i gestu – zajmowało poczesne miejsce w wiejskim lecznictwie i było nierozerwalnie związane z synkretycznym, magiczno-religijnym systemem chłopskich wierzeń. Stanowiło jeden z rodzajów rytuałów słownych (obok zaklinania i zażegnania), polegający na […]
Woda
Podejmując temat higieny ludowej, warto zdać sobie sprawę, że mamy do czynienia z bardzo niejednorodnym, szerokim i uruchamiającym wiele kontekstów zagadnieniem. Jak bowiem konstatuje Piotr Kowalski, „Wykorzystanie wody do celów konsumpcyjnych, spożywanie i mycie się nie jest wcale czymś oczywistym: zalecenia higieniczne są wykładnikiem ogólniejszych koncepcji świata, jego organizacji, miejsca […]
W piśmiennictwie dawnym obserwujemy występowanie charakterystycznego typu metaforyki, opartego na porównaniach różnego rodzaju odgłosów natury – takich jak śpiew ptaków, ujadanie psów, szmer potoku, burzowe grzmienie etc. – domuzyki. Możemy interpretować to zjawisko jako dążenie do sui generis literackiego restrukturyzowania i porządkowania rzeczywistości, ujmowania jej w kategoriach dzieła sztuki, któremu […]
Choć realizacje Leszka Mądzika zaliczane są do kategorii teatru plastyków, połączenie specyficznej formy pracy, arsenału środków stosowanych w przedstawieniach z tematyką i sposobem oddziaływania obrazów scenicznych na zmysły widzów czyni ze spektakli Sceny Plastycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego zjawisko wyjątkowe zarówno w kraju, jak i za granicą. Reżyser wybiera z rzeczywistości […]
Fakt narodzin dziecka postrzegany z perspektywy współczesnej stanowi radosny moment pojawienia się nowej istoty na świecie. W kulturze tradycyjnej chwila opuszczenia matczynego łona kojarzona była raczej z traumatycznym doświadczeniem przekraczania granicy chaosu i kosmosu. Koniecznym stawało się wykonanie odpowiednich czynności, gwarantujących jednoznaczne określenie kategorii i przynależności taksonomicznej. W tym kontekście […]
Według Arystotelesa ciała ziemskie, tzw. corpora mixta, są zbudowane z czterech podstawowych elementów, zwanych także żywiołami: ognia, wody, powietrza i ziemi. Pierwiastki te nie występują w świecie ziemskim w czystej postaci. Filozof dokładnie scharakteryzował elementy w O powstawaniu i ginięciu, grupując je w zgodzie z nauką o tzw. czterech jakościach, […]