Ważnym komponentem tradycyjnej wiedzy ludowej były przekonania związane z lecznictwem (Moszyński 2010: 71; Tylkowa 1981), których kształt zdradzał typowy dla mieszkańców dawnej wsi polskiej synkretyzm światopoglądowy. Rozwijana w oparciu o obserwacje płynące z zaangażowania poszczególnych zmysłów medycyna chłopska łączyła w sobie poglądy sprzeczne z naukowym rozumieniem problemów zdrowia i choroby, […]
Zdrowie
Polskie Towarzystwo Eugeniczne (dalej PTE) powstało na początku lat 20. ze stowarzyszeń społeczno-lekarskich zawiązanych na przełomie XIX/ XX w. W latach międzywojennych PTE działało bardzo prężnie; dysponowało własnym periodykiem „Zagadnienia Rasy” (przemianowanym w 1938 r. na „Eugenika Polska”), kinem „Urania” ulokowanym nieopodal Uniwersytetu Warszawskiego na ulicy Nowy Świat, urządzało kursy […]
W pierwszym poważnym polskim traktatacie poświęconym tabace Nauka jako o dobrym a także y złym używaniu proszku tabakowego (1650),, autor stwierdzał, że Polacy: […] nabrali przekonania, że kto jej używa, żadnej już choroby obawiać się nie musi. I dlatego śmielej zbytkują, zwłaszcza coraz większym pijaństwem grzesząc. Mylą się strasznie, gdyż […]
Pierwsze dwie dekady XX w. w kulturze upłynęły pod znakiem nasilających się sprzeczności. Stateczna pedagogika sąsiadowała z subwersyjną psychoanalizą, ultramontanizm z rewolucyjnym marksizmem, liberalizm z agresywnym nacjonalizmem. To, co działo się sferze idei nie pozostawało bez wpływu na życie codzienne. Dynamicznie zmieniała się estetyka, upodobania i gusty muzyczne. Nauka rościła […]
Historia pierwszych trzech stuleci używania tytoniu w Polsce obfituje w szereg zagadek i wymaga dalszych badań. Nie przeprowadzono ich jak dotąd zapewne z powodu lekceważenia tego tematu, a które trudno sobie obecnie wyobrazić z powodu zdemonizowania tego zagadnienia zarówno w kulturze masowej, jak i w dyskursie naukowym. Początki używania tytoniu […]
Zaduch, wyziewy z unoszącym się dymem z kuchni, gęsta maź oblepiająca ściany chałupy, wszechobecne błoto w obejściu były charakterystycznymi elementami związanymi z życiem codziennym chłopów aż do ostatniej ćwierci XIX w. Niski poziom higieny na wsiach spowodowany był często przez czynniki zewnętrzne, na które chłopi nie mieli wpływu, np. niewłaściwą […]
Kuchnia chłopska w XIX stuleciu, nawet w okresie pouwłaszczeniowym, była bardzo uboga. Urozmaicenie jadłospisu, zwrócenie uwagi na walory smakowe potraw przypadło dopiero na przełom XIX i XX w. Podstawą żywienia była zupa często na bazie dwóch składników: kapusty i ziemniaków. Spożywano ją dwa lub nawet trzy razy dziennie, kolejno na […]