Ważnym komponentem tradycyjnej wiedzy ludowej były przekonania związane z lecznictwem (Moszyński 2010: 71; Tylkowa 1981), których kształt zdradzał typowy dla mieszkańców dawnej wsi polskiej synkretyzm światopoglądowy. Rozwijana w oparciu o obserwacje płynące z zaangażowania poszczególnych zmysłów medycyna chłopska łączyła w sobie poglądy sprzeczne z naukowym rozumieniem problemów zdrowia i choroby, […]
Wierzenia ludowe
7 artykułów
Sakralne funkcje „niższych zmysłów” Analizując sensualistyczne aspekty religijności ludowej, Joanna Tokarska-Bakir stwierdza: Jolanta Tokarska-Bakir : Obraz osobliwy. Hermeneutyczna lektura źródeł etnograficznych. Wielkie opowieści: 261-262 Pobożność sensualistyczna nie kontempluje rzeczy świętej, ale usiłuje ją zagarnąć – w dosłownym tego słowa znaczeniu – inkorporować. Do tego celu przybliżyć może każdy kontakt zmysłowy, […]
Akustyczne aspekty kontaktów z sacrum Charakterystyczne dla religijności ludowej wyobrażenie, zgodnie z którym relacje człowieka ze sferą sacrum ukształtowane są na podobieństwo sensualnych relacji międzyludzkich, sprawiało, że ważną rolę w kontaktach z różnego rodzaju istotami „nadprzyrodzonymi” odgrywał zmysł słuchu. W ogólnej perspektywie silnie zaznacza się przekonanie co do dwukierunkowości i […]
Demonologia ludowa to zbiór wierzeń w istoty demoniczne oraz zespół praktyk magiczno-religijnych podejmowanych przez ludzi w celu ochrony i obrony przed tymi istotami. Ludowe wierzenia demoniczne wytyczają granicę wyobraźni społeczności tradycyjnej w zakresie transformacji ciała ludzkiego za życia i po śmierci. Źródła demonologii Demonologia chłopska charakteryzuje się olbrzymim bogactwem i […]
Ludowe praktyki z zakresu obrzędowości rodzinnej ( narodzinowej, weselnej, pogrzebowej) wiązały się z doniosłymi momentami ludzkiego życia, w których to dokonywała się zmiana dotychczasowego statusu ontologicznego człowieka. Istotną rolę odgrywały zwłaszcza rytuały funeralne, w centrum których znajdowało się ciało osoby zmarłej, poddanej procesowi wykluczenia ze społeczności. Pogrzebowe praktyki i działania […]
Czym jest sensualizm w religijności ludowej? Sensualizm uznawany jest przez wielu badaczy za jedną z podstawowych cech polskiej religijności ludowej, choć zakres odniesienia tego terminu oraz sposób jego definiowania czy też opisywania bywa bardzo różny i pozostaje przedmiotem dyskusji (Kasprzak 1999: 38, Zowczak 2000: 31). Kategorię tę w polskich badaniach […]
Wizualne znaki sacrum W polskiej religijności ludowej wzrok jest bez wątpienia podstawowym zmysłem, który umożliwia kontakt człowieka ze sferą sacrum i zamieszkującymi ją istotami nadprzyrodzonymi. W artykule tym zajmę się tymi aspektami „naoczności” nadprzyrodzonego, które mieszczą się zasadniczo w kręgu wyobrażeń chrześcijańskich i „okołochrześcijańskich”. Należy jednak zaznaczyć, że zagadnienie to […]