Sensualne środowisko muzeum modernistycznego jest całkowicie podporządkowane oku z racji epistemologicznej podstawy muzeum. Michel Foucault nazwie muzeum heterotopią, realnym miejscem wcielającym utopie mające postać konstrukcji teoretycznych (Foucault 1986: 22-28). Ekspozycja jest wypowiedzią naukową daną w zmysłowym przedstawieniu – wypowiedzią na temat przyrodoznawstwa, człowieczeństwa, narodu, sztuki. Autonomiczne środowisko muzealne (wydzielone ze […]
Archiwum miesiąca: kwiecień 2024
949 wpisów
W translatologii i praktyce przekładowej zagadnienia ekspresji niewerbalnej rozumianej jako wielokanałowy, wielomodalnościowy proces emisji sygnałów nielingwistycznych (somatycznych) podlegający ograniczonej kontroli wolicjonalnej rozpatrywane są w dwu podstawowych przekrojach: kinezjetyki (mowy ciała) oraz parajęzyka (wokaliki). Kinezjetyka obejmuje zachowania oparte na ruchu ciała, ekspresję twarzy (mimika), zachowania wzrokowe (okulezja), postularno-gestowe (postawa ciała, położenie […]
Najprościej media czytelnicze można podzielić na nośniki pisma, media produkcji i dystrybucji pisma, w tym narzędzia pisania, przestrzenie czytania oraz przestrzenie gromadzenia pism. Ze wszystkimi tymi mediami czytelniczymi skorelowane są zmysły, gdyż media te mają zawsze materialną podstawę, a zatem wykorzystują jako konieczne postrzeganie zmysłowe: wzrokiem, słuchem, węchem, dotykiem, czy […]
Percepcja estetyczna jest w estetyce związana ze zmysłem smaku, władzą pozwalającą na doznanie przyjemności wyższego rzędu. Immanuel Kant oddziela smak wyłącznie zmysłowy od smaku refleksyjnego. Warunkiem zaistnienia tego drugiego jest bezinteresowność dająca upodobanie w tym, co piękne, wzniosłe, harmonijne. Nie każde zmysłowe doznanie jest estetyczne – jedynie to niezależne od […]
Ludowa koncepcja słowa W kulturze tradycyjnej słowo kojarzono głównie ze zmysłem słuchu, choć nie bez znaczenia pozostawały inne zmysły, na które ludzka mowa mogła oddziaływać. Akt mówienia pojmowany był bowiem nie tylko w kategoriach komunikacyjnych czy informacyjnych, lecz przede wszystkim w kategoriach sprawczych, czyli światotwórczych. Powszechnie sądzono, że głośne wypowiadanie […]
Za twórcę wiersza kratkowego, zwanego po łacinie „carmen cancellatum”, uważa się Publiuliusza Optacjana Porfyriusza (I poł. IV w.). Uprawiali tę formę wierszową także Wenancjusz Fortunat, Hraban Maur czy Erhard Cellius (zob. przykład poniżej). Wśród polskich twórców wiersz kratkowanego można wskazać Stanisława Niegoszewskiego, Jana Rackiego, Maurycego Kiełkowskiego, Wawrzyńca Jana Będzińskiego oraz […]
Motoryka jest w muzeum zinstytucjonalizowana tzn. zaplanowana i podporządkowana idei wystawy stanowiącej środowisko sensualne dla poruszającego się ciała. Sposoby poruszania się publiczności ewoluowały, w miarę jak muzeum nabywało nowych funkcji. W pierwszych muzeach dominował aspekt badań naukowych, zwiedzający oglądali eksponaty w grupach (Hudson 1975: 8-10). Przyjęcie przez muzeum roli instrumentu […]
Tropiąc motywy oniryczne oraz pokrewne états seconds, o których mówili surrealiści (odmienne stany, stany alternatywne), należy pamiętać o zastrzeżeniu, jakie Janusz Sławiński sformułował pisząc o poezji Jana Brzękowskiego: „Marzenie senne należy do tego zespołu odwiecznych tematów poezji, co do których stwierdzenie, że gdzieś występują, nic jeszcze nie orzeka o własnościach […]
Zmysłowość, rozumiana jako eksponowanie cielesności oraz sugerowanie doznań erotycznych, była jednym z najważniejszych zagadnień podejmowanych w sztuce i w literaturze przełomu XIX i XX wieku, w tym także przez twórców młodopolskich. Młodopolscy malarze rzadko i tylko w pośredni sposób – poprzez przywołanie atrybutów – odwoływali się do popularnego jeszcze w […]
Jest to najbardziej popularna fotografia teatralna począwszy od jej wynalezienia1Początki fotografii teatralnej w Polsce – Pierwsza znana w Polsce fotografia teatralna, to wykonany najprawdopodobniej w latach 1840-1850 dagerotyp przedstawiający Leontynę Żuczkowską-Halpertową w roli Rity Hiszpanki (Auguste’a Louisa Désire Boulégo, pol. przekład Marcelego Powłowskiego), wykonany w pracowni Józefa Giewratowskiego albo Karola […]