W kulturze europejskiej o węchu – podobnie jak o smaku i o dotyku – mówi się rzadziej niż o wzroku czy o słuchu. Zarazem właśnie ze wzrokiem i ze słuchem dzieli węch uprzywilejowaną pozycję zmysłów, które nie wymagają bezpośredniego kontaktu ze źródłem sensualnego doznania, jak dzieje się w przypadku dotyku […]
Baczyński Krzysztof Kamil
9 artykułów
W dwudziestowiecznej poezji polskiej, utrwalającej czas wojennej Apokalipsy – takiej jak np. poezja Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, czy zapisująca traumatyczne wspomnienia tego okresu poezja Tadeusza Różewicza – określenia przywołujące doznania związane ze smakiem wyznaczają wyraźną granicę między światem piekła a Edenem, rajską przestrzenią, w jaką wpisany został czas minionego, przedwojennego dzieciństwa, […]
W poezji XX wieku (między innymi w twórczości Bolesława Leśmiana, Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, Andrzeja Bursy i Wisławy Szymborskiej) człowiek (wraz z roślinami i zwierzętami) wpisany jest w szeroko pojęty ekosystem i – aby zachować harmonię – musi podjąć komunikację międzygatunkową. Szczególnie istotnym jej aspektem wydaje się porozumienie wzrokowe, […]
Czy podmiot młodej warszawskiej poezji wojennej – o ile można sobie pozwolić na takie uogólnienie – odczuwa smak świata, w którym istnieje? Czy pośród jego sensualnych kompetencji mieści się także zdolność smakowania rzeczywistości? Pytanie wydaje się warte podjęcia. Oto dwa fragmenty poetyckie wynotowane z dwu wierszy Krzysztofa Kamila Baczyńskiego: Krzysztof […]
Pośród zmysłowych doświadczeń podmiotu reprezentowanych (a więc opisywanych, kreowanych, wyobrażanych) w poezji Krzysztof Kamila Baczyńskiego, Tadeusza Gajcego czy Zdzisława Stroińskiego warto odnotować zjawisko sensualnych substytucji. W wierszach „dwudziestoletnich poetów Warszawy” spotykamy się często z sytuacją, w której receptory zmysłowe zmieniają swoją specjalizację, na przykład dotyk przejmuje możliwości i zobowiązania wzroku […]
Problem wizualności nie odgrywa kluczowej roli w teorii wiersza numerycznego, ponieważ system ten operuje powtarzalnymi schematami metrycznymi złożonymi z jednostek o charakterze dźwiękowym. Wiersz numeryczny ukształtował się w okresie monopolu realizacji ustnej (śpiewu, melorecytacji, recytacji oraz technik pokrewnych) i zgodnie ze tą genezą jest przeznaczony prymarnie do odbioru słuchowego. W […]
Tropiąc motywy oniryczne oraz pokrewne états seconds, o których mówili surrealiści (odmienne stany, stany alternatywne), należy pamiętać o zastrzeżeniu, jakie Janusz Sławiński sformułował pisząc o poezji Jana Brzękowskiego: „Marzenie senne należy do tego zespołu odwiecznych tematów poezji, co do których stwierdzenie, że gdzieś występują, nic jeszcze nie orzeka o własnościach […]
Wacław Bojarski, jeden z „dwudziestoletnich poetów Warszawy”, autor wierszy i poematów prozą (ale i prozaik-nowelista) w liście do Anny Schnirstein zawarł następujące wyznanie: Wacław Bojarski : List do Anny Schnirstein: 18 Pisze mi się bardzo ciężko. Co za męka, co za męka cholerna! Jak ja jeszcze nic nie umiem! Zdarza […]
Zróżnicowanie fonologiczne danego języka i obowiązująca w danym okresie praktyka fonetyczna tylko do pewnego stopnia pozwalają przewidzieć, jakie zestawienia dźwięków czytelnik będzie odbierał jako rym dokładny. W identyfikacji rymu pojawia się bowiem (jako istotny czynnik) percepcyjna ocena dokładności, której mogą przeczyć ścisłe dane fonetyczne i fonologiczne. Na ewolucję tej oceny […]