Akcent językowy polega na zróżnicowanym uwypukleniu fonetycznym poszczególnych sylab zdania. W odbiorze słuchowym wypowiedzi pozwala wyodrębnić niektóre sylaby, charakteryzujące się wyższym poziomem tonu podstawowego, dłuższym trwaniem, większą intensywnością lub odmienną barwą samogłoski ― i na tej między innymi podstawie podzielić prawidłowo potok mowy na wyrazy, syntagmy i zdania oraz określić […]
Roczne Archiwa: R
949 wpisów
Kolor ludzkich oczu, zależny od ilości oraz rodzaju pigmentów występujących w tęczówce, jest warunkowany przez „biogeograficzne dziedzictwo” (Sturm, Frudakis 2004: 328). Oznacza to, że decydują o nim zarówno dziedziczone geny (kolor oczu to cecha poligenetyczna), jak i warunki środowiskowe. Mimo iż kolor tęczówki może być źródłem wielu cennych informacji o […]
Wzrok jest tym zmysłem, który dla pisarzy romantycznych okazał się szczególnie istotny (Cieśla-Korytowska 1997: 22; Stefanowska 2001: 33). Nie bez powodu teoriopoznawcza dyskusja przedstawiona w Romantyczności (1822) Adama Mickiewicza skoncentrowana jest właśnie wokół zagadnień związanych ze spojrzeniem. W balladzie, uznanej za manifest polskiego romantyzmu, „mędrca szkiełko i oko” (Mickiewicz 1997: […]
irosława Ampel-Rudolf zauważa, że „kolor to właściwość wszystkich obiektów materialnych (…). W zależności od ich rodzaju i ujęcia tego faktu przez nadawcę ma ona wartość stałą, albo wartość jej ulega zmianom” (Ampel-Rudolf 1994: 8). Nie sposób się jednak do końca zgodzić z tym sądem, ponieważ z pewnością nie dla wszystkich […]
W polu semantycznym niepodstawowych nazw barw mieszczą się leksemy nazywające różnorodne „odcienie barw podstawowych” (Bjelajeva 2005: 23). Precyzyjne wyliczenie zasobu tych leksemów w polskim leksykonie kolorystycznym oraz określenie zakresu znaczeniowego poszczególnych nazw jest zadaniem niezwykle skomplikowanym z kilku powodów. Przede wszystkim, słownictwo odnoszące się do barw tworzy system otwarty (Bjelajeva […]
Nazwy barw są – jak się wydaje – jednostkami leksykalnymi szczególnie trudnymi do precyzyjnego zdefiniowania. Barwa, jako „wrażenie psychofizjologiczne wywołane falami świetlnymi o długości 400–760 nm, a odczuwane za pomocą zmysłu wzroku”, opisywana być może w terminach czysto fizycznych, z wykorzystaniem takich pojęć, jak: długość fali świetlnej, natężenie, nasycenie, energia, […]
Mirosława Ampel-Rudolf definiuje kolor jako „cechę percypowaną wyłącznie za pomocą zmysłu wzroku” (Ampel-Rudolf 1994: 24) i stwierdza, że choć w większości kontekstów rzeczowniki barwa i kolor są stosowane wymiennie bez wprowadzania istotnej różnicy znaczeniowej, to nie można ich traktować jako synonimów absolutnych. Badaczka proponuje następujące definicje metajęzykowe dla obu terminów:. […]
Rekonstrukcja struktury semantycznej nazwy barwy wymaga uwzględnienia wielu różnych czynników, m.in. stabilnego jądra pojęciowego nazwy, związanego z referencją prototypową danego koloru; rozmaitych znaczeń powstałych wskutek przesunięć o charakterze metonimicznym i metaforycznym; wreszcie – utrwalonej językowo i ujawniającej się w użyciach tekstowych symboliki kulturowej. W tym miejscu chciałabym pokrótce przedstawić dwie […]
Sôma i sema – zestawienie dwóch greckich słów nie jest żadnym przypadkowym kalamburem, ale w istocie pokazuje fizyczną ekwiwalencję pomiędzy ciałem a znakiem. Słowa te ewokują też cały ciąg skojarzeń: ciało i znak, ciało rzeczywiste i ciało tekstu, somatyzm i semiologia (jako ogólna teoria znaku i w znaczeniu medycznym jako […]
Somatyczne metafory tłumaczenia, podobnie jak inne – witalistyczne (organicystyczne), malarskie, muzyczne, kostiumowe, rzemieślnicze, lokomocyjne, katastroficzne, wojenne lub spirytystyczne – metafory translatologiczne, zachowują zdumiewającą ponadepokową, ponadkulturową i ponadjęzykową tożsamość. Metafory tłumaczenia jako transfuzji krwi, transplantacji narządów, ruchów ciała, trawienia, a nawet antropofagii, wpisane od dawna w metodologiczne paradygmaty teorii i krytyki […]